2 . فرستادهء اوسى
در متون تاريخى آمده كه وقتى رسول خدا ( ص ) تصميم به اخراج بنى نضير گفت ، فرمود : محمّد بن مسلمه را براى من بخوانيد . هنگامى كه محمّد به حضور پيامبر ( ص ) رسيد ، حضرت او را به نزد بنى نضير فرستاد كه به آنان ابلاغ كند كه بايد خانههاى خود را ترك كنند . « 1 » لازم مىدانيم اندكى در اينجا توقّف كنيم تا راز انتخاب محمّد بن مسلمه را به عنوان سفير رسول خدا ( ص ) به نزد بنى نضير دريابيم .
قبيله اوس همپيمان بنى نضير بود . « 2 » شايد به ذهن آنان خطور مىكرد كه اوس نسبت به آنان نقش مثبت بازى كند و لااقل موضعى ملايمتر و به دور از خشونت در قبال بنى نضير اتخاذ نمايد .
حال كه يك مرد اوسى براى ابلاغ تصميم پيامبر ( ص ) براى اخراج يهود بنى نضير انتخاب مىشود ، هر چه بيشتر بر نوميدى و يأس آنان افزوده و ترس و وحشت اين قوم را دو چندان خواهد كرد . در حقيقت اين كار به مثابهء يك ضربه كارآمد روانى و موفقيتآميز بود كه روحيهء بنى نضير را به شدّت تضعيف كرد و آنان را واداشت تا با جدّيت بيشتر به حساب خود رسيدگى كنند و تسليم واقعيت شوند .
كافى است ، در تأييد اين ديدگاه يك شاهد بيان كنيم . هنگامى كه محمّد بن مسلمهء اوسى خبر اخراج بنى نضير را به آنان داد ، گفتند :
محمّد ، انتظار نداشتيم كه اين خبر را يك مرد اوسى براى ما بياورد .
هامش
( 1 ) . الثقات ، 1 / 241 ؛ تاريخ الامم و الملوك ، 2 / 552 ؛ المغازى ، 1 / 367 ؛ دلائل النبوه ( ابو نعيم ) ، 427 ؛ سيره حلبى ، 2 / 264 ؛ تفسير قمى ، 2 / 359 ؛ اعلام الورى ، 89 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 460 ؛ مجمع البيان ، 9 / 258 ؛ بحار الانوار ، 20 / 164 - 169 .
( 2 ) . دلائل النبوه ( ابو نعيم ) ، 425 ؛ المغازى . 1 / 364 .