پيشتر آورديم كه عسقلانى اين روايت را در بيان سبب جنگ بنى نضير از روايت ابن اسحاق كه عموم مغازىنويسان با وى در آن موافقت دارند ؛ قوىتر مىداند . از نظر ابن اسحاق و ساير سيرهنويسان سبب اين جنگ ، درخواست پيغمبر ( ص ) از بنى نضير براى پرداخت ديه دو مرد عامرى بود . « 1 »
دلايل و شواهد فراوانى داريم كه تأكيد دارد ، غزوهء بنى نضير پيش از بئر معونه بوده است . بنابراين قتل دو عامرى كه پس از بئر معونه كشته شدند ، با اين مطلب سازگار نيست . چنان كه ديدگاه ابن اسحاق هم بر اين اساس نادرست خواهد بود مگر اين كه فرض كنيم دو مرد عامرى در واقعهء ديگرى كشته شده باشند .
ب . گفتهاند : پيامبر ( ص ) از اين رو براى پرداخت ديه دو مرد عامرى نزد بنى نضير رفت كه اين قوم هم پيمان بنى عامر بودند . « 2 » بدين ترتيب كار پرداخت ديه به كمك آنان تسهيل مىشد ، زيرا آنچه به عامريان پرداخت مىشد ، از جيب همپيمانان خودشان بود . « 3 »
ما نمىدانيم چرا پيغمبر ( ص ) مىخواست ديهء مقتول را از جيب هم پيمان وى بپردازد ؟ آيا اين كار در ميان عرب عادت و رسم معمول بود ؟ آيا حضرت مىخواست به اين سبب بنى نضير را تحقير نمايد ؟ آيا او مىخواست به گونهاى وانمود سازد كه در حقيقت خودش نقض عهد و پيمانشكنى كرده است ؟ اينها پرسشهايى است كه بىپاسخ مىماند .
هامش
الخميس ، 1 / 462 ؛ تاريخ الاسلام ( ذهبى ) ، 1 / 120 ؛ سيره حلبى ، 2 / 263 ؛ الدر المنثور ، 6 / 189 ؛ وفاء الوفاء ، 1 / 298 .
( 1 ) . فتح البارى ، 7 / 255 .
( 2 ) . سيره حلبى ، 2 / 263 - 264 .
( 3 ) . سيرهء دحلان ، 1 / 260 .