است كه مورد غفلت قرار گرفته و چنان كه بايد و شايد مورد دقّت و عنايت پژوهشگران واقع نشده است . در حالى كه حادثهء يگانه و ممتازى است كه به لحاظ اهميت از هيچ كدام از حوادث بزرگ عهد رسالت كمتر نيست . چنان كه مىگويند : سورهء حشر به طور كامل دربارهء همين حادثه و به همين مناسبت فرود آمد . اين مطلب بيانگر اهميّت بالاى اين واقعه بوده ، مىرساند كه غزوهء بنى نضير نمايانگر يك تحوّل بزرگ و مثبت در مسير مكتب و اهداف متعالى آن بود . چنان كه يك ضربهء سخت و كوبنده بر پيكر دشمنان خدا و دين به شمار مىرود .
يهوديان كه بنى نضير باشكوهترين ، قدرتمندترين و گرامىترين آنان بودند ، در قلب دولت اسلامى زندگى مىكردند . از اين رو مىتوانستند به دقيقترين اطلاعات و مسائل پنهان و آشكار و ميزان دقيق امكانات و توانمندىهاى مادى و معنوى مسلمانان و نيز تمامى مسائل موجود در جامعهء اسلامى از جمله روابط و مناسبات گروههاى مختلف با هم دست يابند و به آن شناخت و آگاهى كامل پيدا كنند .
چنان كه يهوديان را در عمق جامعه نوپاى اسلامى حتى در سطوح رهبرى و در ميان كسانى كه نقش فعالى در تصميمگيرى و حل و عقد پيمانها داشتند ؛ عوامل و ايادى پيدا و پنهانى بود . از سوى ديگر سيطرهء روانى ، فرهنگى و علمى بر اكثريت قابل توجهى از افراد جامعه داشتند . اين يك اصل قوى و كوبنده بود كه عوامل يهوديان در سطوح رهبرى جامعهء اسلامى در تصميمگيرى و اجرا و نيز حفظ و حمايت تصميمات متخذه از دور و نزديك به آن پاىبند بودند .
از سوى ديگر نبايد فراموش كنيم كه يهوديان از نظر ثروت و دارايى نيز قدرت بزرگى به شمار مىرفتند . كافى است بدانيم كه حجم عظيمى از زيور آلات را در تملّك خويش داشتند . برخى گفتهاند : يهوديان زيورآلات خود را به اهالى مكّه و ديگر مناطق حجاز عاريه مىدادند . يكى از خاندانهاى
الصحيح من سيرة النبى الاعظم ( ص ) ( ترجمه وتلخيص ) ( سيرت جاودانه ) ( فارسي ) — صفحة 358
مساهمون: السيد جعفر مرتضى العاملي
ص٣٥٨