5 . زواياى تاريك
ما ، دربارهء بخشهاى مختلفى از آنچه در روايات سريهء بئر معونه آمده ، ايراد و اشكال داريم كه همچنان بىپاسخ خواهد ماند . همين مسأله هر چه بيشتر بر شك و ترديد ما ، در بسيارى از حوادث و جزئياتى كه در اين روايات مطرح شده ، مىافزايد . خواهيم كوشيد به اجمال مواردى را مورد توجّه قرار دهيم و زحمت پيدا كردن ساير موارد را كه بسى فراوان است ، به خوانندهء محترم واگذاريم تا خود با مراجعه و بررسى متون و روايات به گوشهاى ديگر از زواياى تاريك آن دست پيدا كند .
أ . تاريخ سريه بئر معونه
مكحول معتقد است كه بئر معونه پس از جنگ خندق بوده است . « 1 » ما ديدگاه خود را در اين باره به شرح زير خلاصه مىكنيم ؛
1 . مورّخان و سيرهنويسان مىگويند : حادثهء بئر معونه موجب غزوه بنى نضير شد . بلكه ادعا شده ، مورّخان در اين باره اجماع و اتّفاق نظر دارند . « 2 »
مىدانيم كه اين نبرد ( بنى نضير ) پيش از جنگ خندق به وقوع پيوسته است .
حال چگونه حادثهء بئر معونه پس از غزوه خندق بوده است ؟
2 . بر حسب روايات ديگر مورّخان و سيرهنويسان غزوهء بنى نضير در سال سوم هجرت روى داده است . بنابراين بايد حادثهء بئر معونه پيش از جنگ خندق روى داده باشد . ما معتقديم كه غزوهء احزاب ( خندق ) در سال چهارم هجرى روى داده است . شمارى از مورّخان ، اين جنگ را در سال پنجم هجرى
هامش
( 1 ) . البداية و النهايه ، 4 / 71 ؛ عمدة القارى ، 7 / 18 .
( 2 ) . بهجة المحافل ، 1 / 223 .