ضمرى بود . « 1 » روايت ديگرى يك نفر دوم به نام كعب بن زيد را بر او افزوده كه در جنگ خندق شهيد شد . « 2 » از نظر زمخشرى سه نفر نجات پيدا كردند . « 3 »
روايت چهارم مردى چلاق به نام كعب بن زيد را نجاتيافتهء نهايى معرفى مىكند . « 4 » يعقوبى از اسعد بن زيد به عنوان يگانه نجاتيافتهء بئر معونه ياد مىكند . « 5 » متن ششم ، سعد بن ابى وقّاص را نام مىبرد . « 6 » در روايات ديگرى ، همهء اصحاب سريه را كشته معرفى كردهاند . چنان كه يك نفر خبر رسان هم از آنان باقى نماند . « 7 » يك متن ديگر دو نفر مجهول را نجات يافته مىنامد . « 8 »
علاوه بر اين در مورد شترچرانهاى محل درگيرى مسلمانان و نيروهاى عامر بن طفيل ، كسانى كه مرغان را بر فراز آسمان منطقه در پرواز ديدند ، مدت نفرين رسول خدا ( ص ) ، سرانجام ابو براء ، سرنوشت عامر بن طفيل و جايگاه مرگ وى ، اختلافات فراوانى وجود دارد . خوانندهء محترم مىتواند علاوه بر منابعى كه در پاورقىها به آن اشاره كردهايم ، به كتاب : الصحيح من سيرة النبى الاعظم ( ص ) ، 7 / 235 - 263 مراجعه كند . در اين كتاب به موارد فراوانى از تناقض و تضاد در روايات بئر معونه اشاره و ضمن مقايسه متون ، نتايج بررسى گزارش شده است .
هامش
( 1 ) . انساب الاشراف ، 1 / 375 ؛ عمدة القارى ، 17 / 174 - 175 ؛ البدء و التاريخ ، 4 / 311 ؛ الطبقات الكبرى ، 2 / 37 - 38 ؛ مجمع الزوائد ، 6 / 125 - 126 .
( 2 ) . حياة الصحابة ، 1 / 543 - 544 ؛ الثقات ، 1 / 238 ؛ عمدة القارى ، 7 / 19 ؛ مجمع البيان ، 2 / 536 .
( 3 ) . الكشاف ، 4 / 350 .
( 4 ) . شرح بهجة المحافل ، 1 / 222 ؛ فتح البارى ، 7 / 298 ؛ عمدة القارى ، 17 / 171 .
( 5 ) . تاريخ يعقوبى ، 2 / 72 .
( 6 ) . المغازى ، 1 / 352 .
( 7 ) . انساب الاشراف ، 1 / 375 ؛ كنز العمّال ، 10 / 371 - 372 .
( 8 ) . تاريخ الاسلام ( ذهبى ) ، 1 / 208 .