أ . در مقابل روايتى هست كه مىگويد : رسول خدا ( ص ) آنان را به عنوان مأموران اطلاعاتى به مكّه اعزام كرد . در بين راه ، هذيل از حركت آنان باخبر شد . . .
روايات ديگرى هم وارد شده كه مىرساند ، هذيل قبل از رسيدن آنان به منطقه رجيع ، از اين قضيه آگاهى نداشت . « 1 »
ب . روايت ديگر مىگويد : سفيان بن خالد ، وقتى از حركت اصحاب رجيع آگاه شد ، خود را به آنان رسانيد و آنها را كشت . « 2 »
ج . آورديم كه سريه رجيع در سال سوم هجرت پس از واقعه احد بود يا در صفر سال چهارم هجرت . « 3 » از نظر ما تاريخ نخست درستتر است . روشن است كه بنا به دلايل زير قتل سفيان بن خالد پس از اين تاريخ بوده است :
1 . مطابق برخى روايات سفيان ، پنجم محرم در آغاز سى و پنجمين ماه هجرت كشته شد . « 4 »
2 . برخى داستان قتل خالد بن سفيان را در سال پنجم هجرى پس از غزوهء بنى قريظه آوردهاند . « 5 » ترديد نداريم كه قضيه رجيع پيش از اين تاريخ بوده است .
3 . بيهقى قتل سفيان را در كتاب دلائل النبوه ، پس از قتل ابو رافع مىداند . « 6 »
از روايات ابن اسحاق به دست مىآيد كه قتل ابو رافع پس از جنگ خندق و غزوهء بنى قريظه بوده است . حال نتيجه مىگيريم كه قتل سفيان پس از اين دو جنگ بوده است . از سوى ديگر شك نداريم كه فاجعهء رجيع قبل از جنگهاى خندق و بنى قريظه بوده است .
هامش
( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، 2 / 70 .
( 2 ) . سيره حلبى ، 3 / 166 .
( 3 ) . الكامل فى التاريخ ، 2 / 167 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 454 ؛ الطبقات الكبرى ، 2 / 55 .
( 4 ) . سيره دحلان ، 1 / 254 ، المواهب اللدنيه ، 1 / 100 ؛ الطبقات الكبرى ، 2 / 50 .
( 5 ) . تاريخ الخميس ، 1 / 451 ؛ المحبر ، 119 .
( 6 ) . البداية و النهايه ، 4 / 140 .