بود ، « 1 » امّا قاضى عياض ، هر چند كه گفته : « كس ديگرى غير از پيامبر ( ص ) نيز در غرس نهالها مشاركت كرد » امّا از احدى نام نبرده است . « 2 »
شايد آن نهال ، نهالى آماده نزد عمر يا سلمان بود و او خواست در اين امر شركت جويد ، لذا آن را كاشت . شايد هم هستهاى را كه در پيش او بود ، كاشت . هر چند كه روايات به نهال تصريح دارد ، نه هسته . . . از اين رو احتمال اوّل تعيّن مىيابد .
بعضى كوشيدهاند تا بين اين دو روايت يعنى روايت اوّل كه مىگفت : عمر نخلى را كاشت كه نگرفت و روايتى كه مىگفت : سلمان آن را كاشت ، جمع كنند . بدين صورت كه ممكن است عمر و سلمان در كاشت آن با هم شركت داشتهاند ، لذا مىتوان غرس نهال را به هر كدام از آن دو نسبت داد . « 3 » « ممكن است ، هر كدام از اين دو - سلمان و عمر - نخل را با دست خود ، يكى پيش از ديگرى ، غرس كرده باشد . » « 4 »
حق داريم در پاسخ اين سخن بگوييم :
معقول نيست كه پس از نهى رسول خدا ( ص ) ، سلمان در مخالفت با آن حضرت به اين عمل اقدام كرده باشد . آن هم سلمانى كه مىدانيم در پيروى و التزام مطلق در قبال اوامر خداى سبحان و رسول گرامىاش ( ص ) كاملا تسليم و مطيع بود ، لذا به هيچ وجه نمىتوانيم تصديق كنيم كه او با فرمان رسول
هامش
( 1 ) . الطبقات الكبرى ، 4 / 1 / 57 - 58 ؛ شرح الشفاء ، 1 / 384 به نقل از بخارى ؛ مزيل الخفاء عن الفاظ الشفاء ، 1 / 332 به نقل از بخارى غير صحيح بخارى ؛ نفس الرحمن فى فضائل سلمان ، 16 ؛ مسند احمد ، 5 / 440 .
( 2 ) . شرح الشفاء ، 1 / 332 .
( 3 ) . شرح الشفاء ، 12 / 384 ؛ مزيل الخفاء عن الفاظ الشفاء ، 1 / 332 .
( 4 ) . نفس الرحمن فى فضائل سلمان ، 16 .