است ؟ واقعا كه شگفتانگيز است ؛ آن هم چه شگفتى !
4 . ادعاى شگفتانگيز برخى متون مبنى بر اين كه در ميان كاتبان رسول خدا ( ص ) زيد بيش از همه ، نامههاى آن حضرت را نوشته است . « 1 » ابن عبد البر ، زيد بن ثابت را « نويسندهء دائمى نامهها و پاسخهاى رسول خدا ( ص ) » دانسته است . « 2 » برخى يادآور شدهاند كه زيد فقط نامههاى پيغمبر ( ص ) به پادشاهان را مىنوشت . « 3 » چنان كه هرگاه رسول خدا ( ص ) نامهاى براى يهوديان مىفرستاد ، زيد مىنوشت و هرگاه نامهاى از آنان مىرسيد ، هم او مىخواند .
اگر چنين بوده است كه اينان مدعىاند ، پس چرا نام بسيارى از نويسندگان در پاى نامههايى است كه نوشتهاند . فى المثل نوشته : كتبه فلان : فلانى نوشت يا كتبه فلان و شهد فلان : فلانى نوشت و فلانى گواهى كرد . چنين نامههايى ، فراوان است ، امّا در هيچ يك از نامههايى كه به دست ما رسيده ، نام و امضاى زيد را به عنوان نويسنده نمىبينيم ، مگر چند مورد كم به عنوان گواه ! آرى نام وى در هيچ يك از نامههاى ارسالى براى شاهان و يهوديان ديده نمىشود كه هيچ ؛ در نامههاى ديگر هم جايى براى اسم اين نويسنده شهير يافت نمىشود ؟ ! در مقابل نام نويسندگان ديگرى را در پاى نامههاى رسول خدا ( ص ) براى شاهان و حتى يهوديان مىبينيم . فى المثل : قرارداد آزادى سلمان با عثمان بن اشهل يهودى قرظى ، كه آن را امير المؤمنين على ( ع ) نوشت . نامهء رسول خدا ( ص ) به جيفر و عبد فرزندان جلندى از شاهان عصر ، با خط ابى بن كعب ، نامهء حضرت به منذر بن ساوى از شاهان بحرين ، به خط ابى بن كعب .
هامش
( 1 ) . تهذيب الاسماء و اللغات ، 1 / 29 ؛ الرصف ، 1 / 148 .
( 2 ) . بهجة المجالس ، 1 / 356 .
( 3 ) . بنگريد : التنبيه و الاشراف ، 246 ؛ الوزراء و الكتاب ، 12 ، العقد الفريد ، 4 / 161 ؛ التراتيب الاداريه ، 1 / 202 ؛ المفصّل فى تاريخ العرب قبل الاسلام ، 1 / 202 .