مىكرديد ؛ و محمّد ، جز فرستادهاى كه پيش از او ( هم ) پيامبرانى ( آمده و ) گذشتند ، نيست . آيا اگر او بميرد يا كشته شود ، از عقيدهء خود بر مىگرديد ؟
خلاصه اين كه همهء آنان از ميدان رزم گريختند و احدى جز على ( ع ) ثابت قدم نماند . آنها پيغمبر ( ص ) را در معرض خطر و بلا رها كردند ، امّا على ( ع ) به تنهايى ايستاد و از آن حضرت دفاع كرد و مشركان را پراكنده ساخت . دقيقا چنان كه در بدر مىجنگيد و هر از گاهى از پيغمبر ( ص ) خبر مىگرفت . در اين باره در حوادث بدر سخن گفتيم .
11 . فراريان احد
ما عقيده داريم كه در معركهء احد همگان فرار كردند و احدى جز على ( ع ) در كنار پيغمبر ( ص ) ثابت قدم و استوار نماند . ما ، در فرار آن عدّه كه برخى از روايات بر ثبات آنان تأكيد دارد ، ذرّهاى ترديد نداريم . كافى است عبارتى از شيخ طوسى ( ره ) بياوريم كه مىگويد :
بلخى گفت : كسانى كه در روز احد با پيغمبر ( ص ) ماندند و فرار نكردند ، سيزده مرد بودند ؛ پنج نفر از مهاجران : على ( ع ) ، ابو بكر ، طلحه ، عبد الرحمن بن عوف و سعد بن ابى وقّاص ؛ باقى از انصار بودند . دربارهء ثبات على و طلحه اختلافى نيست ، امّا دربارهء ثبات ديگران ، اختلاف وجود دارد . « 1 »
در روايت ديگرى آمده : « پيغمبر ( ص ) با نه نفر ماند ، هفت نفر از انصار و دو نفر از مهاجران . » اين روايت در ادامه از كشته شدن هفت نفر انصارى خبر مىدهد . « 2 »
هامش
( 1 ) . التبيان فى تفسير القرآن ، 3 / 25 .
( 2 ) . تفسير القرآن العظيم ، 1 / 412 ؛ 415 .