را تنها نگذارند . عبد اللّه بن ابى گفت : اگر مىدانستيم جنگى پيش خواهد آمد ، شما را تنها نمىگذاشتيم ، امّا مىدانيم كه جنگى روى نخواهد داد . تو هم اگر از من اطاعت كنى ، بايد برگردى .
برخى گفتهاند : رسول خدا ( ص ) آنان را به خاطر كفرشان بازگردانيد . « 1 » بدين ترتيب آن حضرت با هفتصد يا ششصد تن از ياران خود ماند .
پس از عبد اللّه بن ابى ، دو قبيلهء بنى حارثه و بنى سلمه نيز سست شدند و خواستند كه بازگردند ، امّا خداوند استوارشان داشت و به حق بازگشتند :
إِذْ هَمَّتْ طائِفَتانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلا وَ اللَّهُ وَلِيُّهُما وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ .
« 2 »
به سندى كه راويان آن ثقه و مورد اعتمادند ، چنين آمده است :
پس از آن كه رسول خدا ( ص ) از ثنية الوداع گذشت ، گروهى را ديد ، فرمود : اينها چه كسانى هستند ؟ پاسخ دادند : عبد اللّه بن ابى بن سلول همراه ششصد نفر از همپيمانان يهودى خود . فرمود : آيا مسلمان شدهاند ؟
گفتند : نه . فرمود : به آنان فرمان دهيد كه بازگردند . ما از اهل كفر بر ضدّ كافران كمك نمىگيريم ؛ يا فرمود : ما براى جنگ با مشركان ، از مشركان كمك نمىگيريم . « 3 »
10 . بازگرداندن خردسالان
رسول خدا ( ص ) به كودكان خردسال اجازه جنگ نداد و آنان را از بين راه به مدينه بازگردانيد . از جمله : پسر عمرو بن ثابت ، سمرة بن جندب و رافع بن خديج . سپس به رافع كه تيراندازى مىدانست ، اجازه داد در جنگ شركت كند .
هامش
( 1 ) . سيره مغلطاى ، 49 .
( 2 ) . آل عمران ( 3 ) : 122 .
( 3 ) . وفاء الوفاء ، 1 / 283 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 422 ؛ سيره حلبى ، 2 / 220 ؛ شرح نهج البلاغه ، 14 / 227 ؛ المغازى ، 1 / 215 .