فصل اوّل به سوى نبرد
1 . حادثه به روايت مورّخان
جنگ احد در سال سوم هجرت در دامنهء كوهى به همين نام - حدودا در يك فرسخى مدينه - روى داد . « 1 » شمار اندكى از مورّخان و سيرهنويسان را عقيده بر اين است كه اين نبرد در سال چهارم هجرى روى داده است . « 2 » مطابق قول مشهورتر اين جنگ در ماه شوّال در يك روز شنبه اتّفاق افتاد .
سبب آن بود كه نتايج جنگ بدر براى مشركان مكّه شكننده و براى يهوديان و منافقان مدينه غافلگيركننده بود . قريش نمىتوانست پيش از اعادهء حيثيت از دست رفته و گرفتن انتقام خون بزرگان خويش آرام بگيرد . چنان كه زنان خود را از گريه بر كشتهها منع كرد ، زيرا از يك سو غم و اندوه را از بين مىبرد و شعلههاى خشم را فرو مىنشاند و از سوى ديگر موجب سرور و
هامش
( 1 ) . المغازى ، 1 / 199 ؛ انساب الاشراف ، 1 / 311 ؛ دلائل النبوه ( بيهقى ) ، 3 / 201 ؛ البداية و النهايه ، 4 / 9 ؛ سيره ابن كثير ، 3 / 18 ؛ الكامل فى التاريخ ، 2 / 148 ؛ تاريخ الامم و الملوك ، 2 / 186 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 419 ؛ سيرهء حلبى ، 2 / 216 ؛ سيره دحلان ، 2 / 19 .
( 2 ) . سيرهء حلبى ، 2 / 216 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 419 .