تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 84

مساهمون:

ص٨٤
متن : الفصل السّادس في استخراج الجذر المضروب في نفسه يسمّى جذرا فى المحاسبات و ضلعا فى المساحة و شيئا في الجبر و المقابلة و يسمّى الحاصل مجذورا و مربّعا و مالا . ترجمه :

فصل ششم در بيان كيفيّت بدست آوردن جذر

عددى كه در خودش ضرب مىشود در علم حساب جذر و در مساحت ضلع و در جبر و مقابله شيئ ناميده مىشود و حاصل را مجذور و مربّع و مال گويند . شرح اين فصل راجع است به بيان نحوه بدست آوردن جذر اعداد هر عددى كه در خودش ضرب شود به آن عدد در علم حساب جذر و در علم هندسه ضلع و در علم جبر و مقابله شيئ گويند . و حاصل آن را در حساب مجذور و در هندسه مربّع و در جبر مال گويند . متن : و العدد انكان قليلا فاستخراج جذره لا يحتاج الى تأمّل انكان منطقا . و انكان اصمّ فاسقط من اقرب المجذورات اليه و انسب الباقى إلى مضعّف جذر المقسط مع واحد فجذر المسقط مع حاصل النّسبة هو الجذر الاصمّ بالتّقريب . ترجمه : عدد اگر مقدارش كم باشد استخراج جذرش محتاج به دقّت و تأمّل نيست مشروط باينكه منطق باشد و اگر اصمّ بود ، پس براى بدست آوردن جذرش مىبايد اقرب المجذورات به آن را از آن اسقاط كرده و سپس باقيمانده را به مضاعف جذر عدد ساقط شده كه با واحد جمع گرديده نسبت بده ، جذر عدد ساقط شده با حاصل نسبت جذر تقريبى عدد اصم مىباشد .