داديم حاصل از عدد محاذى و آنچه كه در سمت چپ آن محاذيست كمتر باشد .
بعد حاصل را كه در تحت مقسوم قرار داديم از آن كم كرده باقيمانده را در زير خطّى كه بين باقيمانده و حاصل ضرب فاصله است قرار مىدهيم .
آنگاه عدد مزبور را فوق جدول محاذى با اوّل مرتبه مقسوم عليه از جانب چپ قرار مىدهيم .
قوله : ممّا يحاذيه من المقسوم : ضمير منصوبى در « يحاذيه » به مقسوم عليه راجع است .
قوله : و ممّا على يساره : ضمير در « يساره » به مقسوم راجع است .
قوله : وضعته فوق الجدول : ضمير منصوبى در « وضعته » به اكثر عدد راجع است .
قوله : و عملت به ما عرفت : ضمير در « به » به اكثر عدد عود مىكند .
متن : ثمّ تنقل المقسوم عليه إلى اليمين بمرتبة او ما بقى من المقسوم إلى اليسار بعد خطّ عرضىّ .
ثمّ تطلب اعظم عدد آخر كما مرّ وضعه عن يمين الاوّل و اعمل به ما عرفت فإن لم يوجد فضع صفرا و انقل كما مرّ و هكذا ليصير اوّل المقسوم محاذيا لاوّل المقسوم عليه فيكون الموضوع أعلى الجدول خارج القسمة .
فإن بقى من المقسوم شيء فهو كسر مخرجه المقسوم عليه .
ترجمه : سپس مقسوم عليه را به طرف راست بيكمرتبه نقل بده يا آنچه از مقسوم باقيمانده است به طرف چپ انتقال بده و آن را زير خطّ عرضى كه ترسيم مىكنى قرار بده . سپس بزرگترين عدد ديگرى را همچون عدد گذشته طلبنما و آن را در جانب راست عدد اوّل قرار بده و با آن عمل گذشته را انجام بده و اگر چنين عددى را نيافتى بجايش صفر گذاشته و همانطوريكه قبلا گفتيم يك ستون به سمت راست منتقل بايد بشوى و عمل را تا جائى ادامه دهى كه اوّل مرتبه مقسوم محاذى با اوّل مرتبه مقسوم عليه گردد و در اين هنگام عددى كه بالاى جدول گذارده شده خارج قسمت محسوب مىشود حال اگر از مقسوم عددى باقى مانده باشد اين باقيمانده كسرى است كه مخرجش مقسوم عليه به حساب مىآيد .
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 80
مساهمون: الشيخ البهائي العاملي
ص٨٠