تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 68

مساهمون:

ص٦٨
مضروب مرتبه مآت را كه « 1 » بود قلم گرفته بقيّه مراتب را كما فى السّابق در مقابل مراتب مضروب فيه نوشته منتهى بجاى مرتبه مآت مرتبه عشرات و بجاى عشرات مرتبه آحاد آن را قرار مىدهيم . پس عدد « 2 » را در « 4 » ضرب كرده حاصل ضرب را در مقابل « 1 » يعنى يك مرتبه پائين‌تر قرار مىدهيم و چون در عمل قبل عدد « 1 » در مقابل « 1 » بود لذا حاصل ضرب اينجا را كه « 8 » باشد با « 1 » جمع نموده عدد « 9 » را در مقابل « 1 » بجاى « 1 » قرار مىدهيم سپس « 2 » را در « 1 » ضرب كرده حاصلضرب آن را كه « 2 » باشد در مقابل « 3 » يعنى در زير « 9 » مىنويسيم لكن چون در اينجا عدد « 3 » واقع شده بود « 2 » را به « 3 » اضافه كرده حاصل يعنى « 5 » را بجاى « 3 » سابق قرار داديم سپس « 2 » را در « 3 » ضرب كرده حاصل آن يعنى « 6 » را در زير « 5 » قرار داديم و چون مراتب مضروب فيه تمام شد يك ستون ديگر به طرف سمت چپ رفته مراتب مضروب فيه را مانند قبل نوشته و از مراتب مضروب عشرات را هم كه عدد « 2 » بود قلم گرفته فقط مرتبه آحاد آن‌كه « 4 » باشد در مقابل « 4 » از مضروب فيه قرار مىدهيم سپس آن را در « 4 » ضرب كرده حاصل آن « 16 » مىشود بعد « 16 » را در مقابل « 3 » يعنى مرتبه آحاد مضروب فيه قرار مىدهيم و چون در مقابل اين عدد « 5 » واقع شده است « 5 » را با « 16 » جمع كرده حاصل « 21 » مىشود از اين عدد « 1 » را در مقابل « 3 » قرار داده و « 2 » آن را با عدد فوقش يعنى « 9 » جمع مىكنيم حاصل « 11 » مىشود از اينعدد « 1 » را بجاى « 9 » گذاشته و « 1 » ديگرش را با عدد فوق « 9 » كه « 4 » باشد جمع مىكنيم حاصل « 5 » مىشود سپس « 4 » را در « 1 » ضرب كرده حاصلش را در زير « 1 » كه در مقابل « 3 » هست قرار مىدهيم و چون در اينجا عدد « 6 » واقع بود « 4 » را با « 6 » جمع نموده حاصل آن « 10 » شد بعد صفر آن را بجاى « 6 » قرار داده و « 1 » آن را با « 1 » فوقش جمع نموده « 2 » شد لذا « 1 » را قلم گرفته عدد « 2 » را بجاى آن قرار مىدهيم . سپس « 4 » را در عدد « 3 » ضرب مىكنيم حاصل « 12 » مىشود « 2 » را در زير صفر قرار داده « 1 » آن را بجاى صفر گذاشته و صفر را قلم مىگيريم پس حاصل ضرب ايندو عدد « 51212 » مىشود .
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 68 | الشيخ البهائي العاملي / سيد محمد جواد ذهنى تهرانى