اگر مراتب در عمل ضرب زياد شد مثل اينكه مضروبين يا يكدام دو رقمى يا سه رقمى شدند در اينجا بايد از كاغذ و قلم استفاده كرد و حواصل را در آن ضبط نمود تا موجب اشتباه نشود .
پس اگر ضرب از قبيل ضرب مفرد در مركّب باشد اعمّ از اينكه مفرد آحاد بوده يا غير آحاد باشد قاعده اينستكه :
ابتداء مفرد را در مرتبه اوّل مضروب فيه يا مرتبه آحاد ضرب مىكنيم حاصل ضرب يا عدد آحاد مىشود و يا مفرد غير آحاد و يا مركّب بدست مىآيد :
پس اگر آحاد شد آن را در زير خطّ عرضى رسم مىكنيم :
و اگر مركّب شد رقم آحاد آن را در زير خطّ عرضى رسم كرده سپس اگر حاصل بين « 10 » و « 20 » بود عدد « 1 » را حفظ مىكنيم .
و اگر بين « 20 » و « 30 » بود عدد « 2 » را و همچنين سائر اعداد ديگر .
پس از آن وقتى عدد مضروب را در مرتبه دوّم مضروب فيه ضرب كرديم اگر در مرتبه دوّم عدد بود مقدار « 1 » يا « 2 » يا « 3 » را كه قبلا حفظ كرده بوديم به اين حاصل ضرب اضافه كرده و مجموع را در زير خطّ عرضى در طرف چپ عدد قبلى مىنويسيم .
و امّا اگر عدد نبوده بلكه صفر بود همان « 1 » يا « 2 » يا « 3 » يا غير آنها را رسم مىكنيم .
و امّا صورت سوّم يعنى از ضرب مضروب در مرتبه اوّل مضروب فيه عددى كه حاصل شد مفرد غير آحاد بود .
مثلا « 10 » يا « 20 » و يا « 30 » و غير آن قاعده اينستكه :
صفر را ابتداء نوشته آنگاه از جنس آن مفرد عددى را حفظ مىكنيم و مانند صورت قبلى عمل مىكنيم .
مثلا حاصل اگر « 10 » بود يك را حفظ مىكنيم و در « 20 » عدد دو را و در « 30 » عدد سه را و همچنين اعداد ديگر .
حال اگر در مرتبه آحاد مضروب فيه يا سائر مراتب ديگر آن صفر بود از ضرب مضروب در آن ، عدد حاصل نمىشود بلكه بايد خود صفر را در زير خطّ عرضى
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 64
مساهمون: الشيخ البهائي العاملي
ص٦٤