تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 55

مساهمون:

ص٥٥
جواب همان عدد مطلوبست . متن : مثالها : ثلاثة و عشرون في خمسة و عشرين . ضربت الثّمانية و العشرين في إثنين و بسطت السّتّة و الخمسين عشرات و تمّمت العمل حصلت خمسمأة و خمسة و سبعون . ترجمه : مثال اگر بخواهى عدد « 23 » را در « 25 » ضرب نمائى ، بايد « 28 » را در « 2 » ضرب كرده و بعد « 56 » را به عشرات بسط داده و عمل را اتمام كنى و پس از تمام شدن عمليّات عددى كه حاصل مىشود « 575 » است كه عدد مطلوب مىباشد . شرح در ضرب عدد « 23 » در « 25 » ابتداء « 3 » را با « 25 » جمع كرده بعد حاصل آن يعنى « 28 » را در تكرار عشرات يعنى عدد « 2 » ( زيرا 23 و 25 هركدام مساوى هستند با دو مرتبه تكرار عدد « 10 » ) حاصل 56 مىشود آنگاه اينعدد را در « 10 » ضرب كرده حاصل « 560 » مىشود . پس از آن حاصلضرب « 3 » در « 5 » را كه « 15 » باشد بدست آورده آن را با « 560 » جمع مىكنيم حاصل يعنى « 575 » عدد مطلوب مىباشد . متن : قاعدة فيما إختلفت عدّة عشراته ممّا بين العشرين و المأة . تضرب عدّة عشرات الاقلّ في مجموع الاكثر و تزيد عليه مضروب آحاد الاقلّ في عدّة عشرات الاكثر و تبسط المجتمع عشرات و تضيف اليه مضروب الآحاد فى الآحاد .