تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 54

مساهمون:

ص٥٤
مثال « 2 » و اگر بخواهيم « 25 » را در « 150 » ضرب كنيم اوّل نصف صحيح « 25 » را كه « 12 » باشد بدست مىآوريم آنگاه « 25 » را با « 12 » جمع مىكنيم حاصل را كه « 37 » مىشود در عدد « 100 » ضرب مىكنيم سپس حاصل يعنى « 3700 » را با عدد « 50 » كه نصف « 100 » باشد جمع مىكنيم نتيجه كه عدد « 3750 » باشد حاصلضرب « 25 » در « 150 » است . متن : في ضرب ما بين العشرين و المأة ممّا تساوت عشراته بعضه في بعض تزيد آحاد احدهما على الآخر و تضرب المجتمع في عدّة تكرار العشرة و تبسط الحاصل عشرات و تزيد عليه مضروب الآحاد فى الآحاد . ترجمه :

قاعده ضرب اعداد بين بيست و صد در يكديگر

اينقاعده مربوط به اعداد بين « 20 » و « 100 » بوده مشروط باينكه عشرات آنها باهم متساوى باشند آحاد يكى را بر ديگرى اضافه كن و مجموع را در عدد تكرار ده ضرب نموده و سپس حاصل ضرب را به عشرات بسط بده و آنگاه حاصلضرب آحاد در آحاد را به آن بيفزا و عدد بدست آمده حاصلضرب دو عدد منظور مىباشد . شرح اينقاعده مربوط بضرب اعدادى است كه بين « 20 » و « 100 » واقع شده‌اند به شرطى كه عشرات مضروب با عشرات مضروب فيه مساوي باشد مثل ضرب « 44 » در « 48 » و آن اينستكه : ابتداء آحاد يكى را با ديگرى جمع مىكنيم سپس مجموع را در تعداد تكرار عدد « 10 » ضرب مىكنيم آنگاه حاصل را بعشرات بسط داده پس از آن حاصلضرب آحاد در آحاد را بدست مىآوريم و بعد حاصل ضرب را بعدد مبسوط اضافه مىكنيم