تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 52

مساهمون:

ص٥٢
شرح در ضرب « 12 » در « 26 » ابتداء عدد 2 را كه آحاد عدد كوچك‌تر است در تعداد تكرار « 10 » در عدد بزرگ‌تر يعنى 2 ضرب مىكنيم آنگاه حاصل يعنى عدد 4 را با عدد بزرگ‌تر جمع كرده حاصل كه « 30 » باشد را در « 10 » ضرب مىنمائيم بعد عدد « 2 » را در « 6 » ضرب كرده حاصل آن يعنى « 12 » را با عدد مبسوط « 300 » جمع مىكنيم مجموع « 312 » مىشود و اينعدد حاصلضرب « 12 » در « 26 » مىباشد . متن : قاعدة . كلّ عدد يضرب في خمسة عشر او في مأة و خمسين أو في الف و خمسمأة فزد عليه نصفه و ابسط الحاصل عشرات او مآت او الوفا و خذ للكسر نصف ما اخذت للصّحيح . ترجمه :

قاعده ضرب اعداد در پانزده و صد و پنجاه و هزار و پانصد

هر عددى كه در « 15 » يا « 150 » و يا « 1500 » بخواهى ضرب كنى مىبايد نصف آن را بر آن افزوده و سپس حاصل را به عشرات يا مآت و يا الوف بسط دهى و براى كسر نصف آنچه براى عدد صحيح اخذ كردى ، اخذ بنما . شرح اينقاعده مربوط است به ضرب هر عددى كه بخواهيم آن را در « 15 » يا « 150 » و يا « 1500 » ضرب كنيم و آن اينستكه : عدد مضروب يا داراى نصف صحيح بدون كسر هست مانند « 14 » و « 16 » و يا نيست مانند « 13 » و « 15 » و « 17 » . اگر از قبيل قسم اوّل باشد قاعده اينستكه : ابتداء آن را به دو تقسيم مىكنيم آنگاه نصف را با خودش جمع كرده پس از آن
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 52 | الشيخ البهائي العاملي / سيد محمد جواد ذهنى تهرانى