تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 40

مساهمون:

ص٤٠
افراد اين ضرب مىباشد و چون استفاده از اين دو بيت منوط است بدانستن اعداد حروف ابجد لذا ما ابتداء حروف ابجد را با اعداد آنها در ذيل نوشته سپس اين دو بيت را نقل مىكنيم .

حروف ابجد با اعداد

ابجد / هوّز / حطّى / كلمن 1 2 3 4 / 5 6 7 / 8 9 10 / 20 30 40 50 سعفص / قرشت / ثخّذ / ضظغ 60 70 80 90 / 100 200 300 400 / 500 600 700 / 800 900 1000
و ولو وزمب وح مح وطند * ززمط زح نوزط سج حح سد حطّ عبّ ططّ فاء ضرب ما * دون عشر ها إليه تهتد
كيفيّت استفاده از اين دو بيت به اين ترتيب است : مثلا « واو » بحروف ابجد « 6 » مىباشد و حاصل ضرب واو در واو « 36 » يعنى بحروف ابجد كلمه « لو » مىشود زيرا « لام » مساويست با « 30 » و « واو » هم مساوى با « 6 » بوده و حاصل جمع آن « 36 » مىشود و همچنين است ساير كلمات رمزى كه در ايندو بيت مىباشد . متن : و امّا الاخيران فردّ فيهما غير الآحاد الى سميّها منها و إضرب الآحاد فى الآحاد و احفظ الحاصل ثمّ إجمع مراتب المضروبين و ابسط المجتمع من جنس متلوّ المرتبة الاخيرة . ترجمه : امّا دو قسم اخير ، پس در آن دو غير آحاد را به هم نامشان از آحاد برگردان و سپس آحاد را در آحاد ضرب كرده و آنگاه حاصل را حفظ كن و پس از آن مراتب دو عدد مضروب و مضروب فيه را باهم جمع كن و بالاخره عدد حاصلضرب را از جنس ما قبل آخر مرتبه بدست آمده بسط بده .