تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 39

مساهمون:

ص٣٩
مثلا « 12 » يك مرتبه آحاد را دارا است و يك مرتبه عشرات يا عدد « 106 » يك مرتبه آحاد و يك مرتبه عشرات و يك مرتبه مآت را دارد . متن : و الاوّل امّا آحاد في آحاد او في غيرها او غيرها في غيرها . ترجمه : تقسيم ديگر قسم اوّل يا ضرب آحاد در آحاد بوده و يا آحاد در غير آحاد است يا غير آحاد در غير آحاد مىباشد . شرح قسم اوّل يعنى ضرب مفرد در مفرد خود بر سه نوعست : 1 - ضرب آحاد در آحاد . 2 - ضرب آحاد در غير آحاد . 3 - ضرب غير آحاد در غير آحاد . متن : امّا الاوّل فهذا الشّكل متكفّل به . ترجمه و شرح : امّا ضرب آحاد براى تحصيل نتيجه شكل مقابل را كه بنام شكل منبرى است رسم كرده‌اند و نحوه استفاده از آن اينست : اعداديكه در ستون عمودى اوّل در جانب چپ واقع شده‌اند در اعداديكه در پلّه‌هاى منبر واقع هستند ضرب كرده حاصلش در زير پله مضروب فيه يعنى در پلّه بعدى قرار داده شده است . و نيز مرحوم مصنّف براى ضرب آحاد در آحاد دو بيتى فرموده كه متكفّل تمام