تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 33

مساهمون:

ص٣٣
قوله : من محاذيها : ضمير مؤنّث به صورة راجع است . متن : فان لم يبق شيء فصفرا و ان تعذّر النّقصان منه اخذت اليه واحدا من عشراته و نقّصت منه و رسّمت الباقي فان خلت عشراته اخذت من مآته و هو عشرة بالنّسبة الى عشراته . فضع فيها منه تسعة و اعمل بالواحد ما عرفت و تمّم العمل هكذا . ترجمه : پس بعد از كسر و تفريق عدد از محاذى خود اگر چيزى باقى نماند زير خط عرضى صفرى بگذار و اگر كسر عدد از محاذى ممكن نبود ابتداء از مرتبه عشرات عدد فوقانى واحدى را كه در واقع ( 10 ) محسوب مىشود بمرتبه آحاد نقل داده آنگاه عمل تفريق را انجام بده و باقى مانده را ترسيم نما ، حال اگر مرتبه عشرات فوقانى از عدد خالى بود واحد را از مرتبه مآت كه نسبت به عشرات ( 10 ) محسوب مىشود انتقال بده و آنگاه در مرتبه عشرات عدد ( 9 ) را قرار بده و سپس با واحد مذكور آنچه را كه گفتيم انجام داده و عمل را باتمام برسان چنانچه در ذيل مشهود است : شرح صورى كه در تفريق موقع عمل پيش مىآيد چنين است : عدد مفروق يا با مفروق منه مساوى است و يا كوچكتر و يا بزرگتر مىباشد . در صورت اوّل بديهي است كه باقى ندارد پس در زير خطّ بايد صفرى قرار داد . و اگر كوچكتر باشد بايد باقى را نوشت .
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 33 | الشيخ البهائي العاملي / سيد محمد جواد ذهنى تهرانى