تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 25

مساهمون:

ص٢٥
جدول زير صورت آن مىباشد : شرح در عمل جمع و تضعيف يك طريق ديگر نيز هست و آن اينست كه از سمت چپ شروع در عمل مىكنيم مانند عمل از سمت راست فقط فرق اينعمل با عمل سابق اينست كه در اينجا بايد جدول رسم كرد و اعداد منظور را در آن قرار داد و سپس شروع در عمل نمود و چه بسا محتاج بمحو كردن عددى يا اثبات آن مىشويم . مثلا در مثال فوق ابتداء عدد « 2 » را با « 5 » جمع كرديم « 7 » شد آن را داخل جدول در زير خطّ افقى قرار داديم . سپس « 7 » را با « 4 » جمع كرديم « 11 » شد « 1 » را در جدول بعد از « 7 » كه حاصل قبلى بود رسم كرده سپس « 1 » را به « 7 » كه رقم قبلى بود اضافه كرده آن را محو نموديم و عدد « 8 » را بجاى آن اثبات كرديم سپس عدد « 9 » را با « 5 » و عدد « 4 » را با « 3 » جمع كرده حاصل اوّل را با محو و اثبات داخل جدول و حاصل دوّم را بدون آن مانند مرتبه بعد در آن قرار مىدهيم . سپس مرحوم مصنّف مىفرمايد : اين طريق باعث طولانى كردن عمل است بدون اينكه فائده و نتيجه‌اى را دارا باشد . پس همان طريق اوّل كه عمل كردن از سمت راست باشد بهتر است . متن : و اعلم انّ ميزان العدد ما يبقى منه بعد اسقاطه تسعة تسعة .