2 - آنهائيكه چنين نيستند مانند تپّهها و كوهها كه دامنه دارند .
امّا براى پيدا كردن مقدار ارتفاع قسم اوّل طرقى را مرحوم ماتن بيان مىفرمايند .
طريق اوّل : و آن مشتمل بر چند عمل است :
1 - آنكه شاخصى از چوب يا فلز تهيّه مىكنيم و آن را بفاصله چند قدمى مرتفع قرار مىدهيم .
2 - آنكه به مقدارى فاصله طورى مىايستيم كه شعاع نور چشم طورى از رأس شاخص عبور كند كه برأس مرتفع اصابت نمايد .
3 - از محلّ ايستادن تا پاى مرتفع را اندازهگيرى مىكنيم و مقدارش را ضبط مىنمائيم .
4 - مقدار زيادى شاخص بر مقدار قامت خودمان را بدست آورده و ضبط مىكنيم .
5 - حاصل مضبوط اوّل را در مضبوط دوّم ضرب مىكنيم .
6 - فاصله بين شاخص و محلّ ايستادن را تحصيل مىكنيم .
7 - حاصل ضرب را بر اين فاصله تقسيم مىكنيم .
8 - مقدار بلندى خود را بر حاصل قسمت اضافه نموده حاصل جمع مقدار ارتفاع اين مرتفع است .
متن : طريق آخر :
ضع على الارض مرآة بحيث ترى رأس المرتفع فيها و إضرب ما بينها و بين اصله في قامتك و اقسم الحاصل على ما بينها و بين موقفك فالخارج هو الارتفاع .
ترجمه : طريقه ديگر
روى زمين آئينهاى قرار بده بطورى كه نوك بلندى را در آن ببينى و سپس مسافت بين آئينه و پايه بلندى را بدستآور ، آنگاه اينمقدار را در بلندى قامت خود ضرب كرده و سپس حاصل ضرب را بر مسافت بين آئينه و محلّ ايستادن خود تقسيم كن ، خارج قسمت مقدار بلندى و ارتفاع مرتفع مىباشد .
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 194
مساهمون: الشيخ البهائي العاملي
ص١٩٤