تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 173

مساهمون:

ص١٧٣
متن : الفصل الثّاني في مساحة بقيّة السّطوح امّا الدّائرة فطبّق خيطا على محيطها و اضرب نصف قطرها في نصفه . او الق من مربّع قطرها سبعه و نصف سبعه او اضرب ربع احدهما فى كلّ الآخر او اضرب مربّع القطر في احد عشر و اقسم الحاصل على اربعة عشرة . ترجمه :

فصل دوّم در شرح مساحت بقيّه سطوح

امّا مساحت دائره : پس براى بدست آوردن آن نخى را بر محيطش منطبق نما و سپس نصف قطر آن را در نصف محيط ضرب كن . يا از مربّع قطرش سبع و نصف سبعش را كم كن و يا ربع يكى از آن دو ( محيط و قطر ) را در كلّ ديگرى ضرب كن يا مربّع قطر را در عدد « 11 » ضرب كرده و حاصل را بر « 14 » تقسيم نما . شرح در اين فصل مرحوم مصنّف مساحت اشكالى را كه داراى اضلاع نباشند همچون دائره و اشباه آن را بيان مىكند . امّا مساحت دائره : براى تحصيل مساحت دائره طرقى است كه در ذيل به چند طريق از آنها اشاره مىشود . 1 - نصف محيط را در نصف قطر كه از آن بشعاع تعبير مىكنند ضرب مىكنيم حاصل مساحت دائره است پس لازمه اين طريق اين است كه هم محيط و هم قطر معلوم باشد و اگر احيانا محيط مجهول بود مىتوان آن را با نخى بدست آورد به اين نحو كه آن نخ را روى محيط آن قرار مىدهيم بعد آن را با متر و امثال آن