تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 143

مساهمون:

ص١٤٣
بعد پنج را در مثل خودش ضرب مىكنيم حاصل بيست و پنج مىگردد پس از آن عدد سه را از آن كم كرده باقى بيست و دو مىشود آنگاه آن را نصف مىكنيم يازده شده و از آن عدد دو را كم مىكنيم حاصل نه مىشود سپس جذر نه كه عدد سه باشد جوابست . متن : و لو قيل اىّ عدد زيد عليه نصفه و اربعة دراهم و على الحاصل كذلك بلغ عشرين . فانقص الاربعة ثمّ ثلث السّتّة عشر لانّه النّصف المزيد يبقى عشرة و ثلثان . ثمّ انقص عنه اربعة و من الباقي ثلثة يبقى اربعة و اربعة اتساع و هو الجواب . ترجمه : مسئله و اگر گفته شود : چه عددى است كه وقتى نصفش و چهار درهم به آن اضافه شود و بر حاصل نيز نصف و چهار درهم ديگر افزوده شود مجموع به بيست بالغ مىباشد . جواب عدد چهار را از بيست كسر نما سپس ثلث شانزده را از آن بكاه زيرا ثلث نصفى است كه به آن اضافه شده در نتيجه باقيمانده ده عدد صحيح و دو ثلث مىباشد سپس از آن عدد چهار را كسر نموده و از باقيمانده ثلثش را كم نما باقى چهار عدد صحيح و چهار نهم مىباشد كه جواب همين عدد است . شرح اگر در صورت مسئله چنين باشد : چه عددى است كه وقتى نصف خودش باضافه چهار درهم را بر آن بيافزائيم سپس بحاصل نصف حاصل و چهار درهم علاوه كنيم عدد بيست حاصل شود ؟ حلّ : ابتداء از بيست عدد چهار را كم كرده و از باقى يعنى شانزده ثلثش را