متن : فلو قيل اىّ عدد ضرب في نفسه و زيد على الحاصل اثنان و ضعّف و زيد على الحاصل ثلاثة دراهم و قسّم المجتمع على خمسة و ضرب الخارج في عشرة حصل خمسون ؟
فاقسمها على العشرة و اضرب الخمسة في مثلها و انقص من الحاصل ثلاثة و من منصّف الإثنين و العشرين اثنين و جذر التّسعة جواب .
ترجمه : مسئله
پس اگر گفته شود :
چه عددى است وقتى آن را در خودش ضرب كرده و به حاصل ضرب عدد « 2 » را اضافه نموده و سپس آن را مضعّف كرده و بر حاصل سه درهم اضافه نموده و مجموع را بر « 5 » تقسيم كرده و خارج قسمت را در « 10 » ضرب نمائيم « 50 » بدست آيد ؟
جواب
عدد « 50 » را بر « 10 » تقسيم كن و خارج قسمت يعنى « 5 » را در مثل خودش ضرب نما و از حاصل « 3 » را كسر كن باقيمانده « 22 » مىشود ، آنگاه اين عدد را نصف كرده و از نصف عدد « 2 » را كم نما حاصل « 9 » مىشود سپس جذر « 9 » كه « 3 » باشد جواب است .
شرح مثلا اگر سائل در سؤالش گفت :
چه عددى است كه وقتى در خودش ضرب كنيم و عدد دو را بر حاصل ضرب افزوده و سپس حاصل جمع را تضعيف نمائيم و سه درهم روى حاصل بگذاريم آنگاه مجموع را به پنج تقسيم كنيم و پس از آن خارج قسمت را در عدد ده ضرب كنيم حاصل عدد پنجاه مىشود ؟ .
براى حلّ اينمسئله از آخر سؤال شروع مىكنيم عكس سؤال را انجام مىدهيم لذا عدد پنجاه را بر ده تقسيم مىكنيم خارج قسمت پنج مىشود .
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 142
مساهمون: الشيخ البهائي العاملي
ص١٤٢