تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 14

مساهمون:

ص١٤
1 - نصف يعنى عدد « 3 » . 2 - ثلث يعنى عدد « 2 » . 3 - سدس يعنى مقدار « 1 » . و مجموع آنها با عدد « 6 » مساويست . عدد زائد آنست كه اجزاء كسرى بيشتر از عدد باشند مانند عدد « 12 » كه اجزاء كسرى آن چهار است : 1 - نصف يعنى عدد « 6 » . 2 - ثلث يعنى عدد « 4 » . 3 - ربع يعنى عدد « 3 » . 4 - سدس يعنى عدد « 2 » . كه مجموع آنها پانزده مىشود و از دوازده سه عدد بيشتر است . عدد ناقص : آنست كه اجزاء كسرى آن كمتر باشند مانند عدد « 9 » كه عدد اجزاء آن دو است : 1 - ثلث يعنى عدد « 3 » . 2 - تسع يعنى مقدار « 1 » . كه مجموع آنها چهار مىشود و از نه پنج عدد كمتر است . تبصره تقسيمات ديگرى براى عدد هست كه اهل حساب در كتب خود آن را ذكر نموده‌اند و مرحوم مصنّف ( ره ) به جهت اختصار از ذكر آنها اغماض فرمود . از جمله سه تقسيم ديگر است كه شيخ الرّئيس در كتاب شفاء و مرحوم شيخ غياث الدّين در مفتاح الحساب آورده‌اند و آن تقسيمات ذيل است : اوّل : عدد يا مفرد است يا مركّب . دوّم : عدد يا فرد است يا زوج . سوّم : عدد زوج بر سه قسم است : 1 - زوج الزّوج .