ترجمه :
فصل ششم در تحويل بردن كسر از مخرجى به مخرج ديگر
عدد كسر را در مخرج كسرى كه كسر ديگر را به آن تحويل مىبرند ضرب نموده و حاصل ضرب را بر مخرج آن تقسيم كن ، پس خارج قسمت كسر مخرج محوّل اليه بوده كه مطلوب مىباشد .
پس اگر گفته شود :
پنج سبع چند ثمن مىباشد ؟
بايد چهل را بر هفت تقسيم نمود و بعد از تقسيم خارج قسمت پنج هشتم و پنج هفتم يك هشتم مىشود .
و اگر گفته شود :
پنج سبع چند سدس مىباشد ؟
جواب چهار ششم يا دو هفتم يك ششم مىشود .
شرح از اين عمل در جاهائى استفاده مىكنند كه اگر صورت كسر را بر مخرج آن تقسيم كنيم عدد كسرى لازم آيد .
مثلا اگر شخصى فوت شود و از وى پدر و دو دختر باقى مانده باشد و فرض كنيم مجموع ماتركش « 6 » تومان است در اينجا سهم پدر يك ششم ماترك يعنى يك تومان است و سهم دو دختر دو سوّم آن يعنى چهار تومان مىشود و مجموع پنج تومان مىگردد .
حال اگر شش تومان را به اين ترتيب تقسيم كنيم يك تومان زياد مىآيد كه براى تقسيم آن محتاج به كسر مىشويم .
پس اگر مخرج كسر 5 / 6 را به « 6 » كه مخرج مشترك بين « 6 » و « 3 » است بين دو كسر 6 / 1 و 3 / 2 و سپس در تعداد رؤس آنها كه عدد « 5 » باشد ضرب كنيم حاصل « 30 » مىشود و از اين عدد اگر فريضهها را تقسيم كنيم و برداريم كسر