چيز معتبر است .
اوّل : لازم است از عدد مضاف بزرگتر باشد .
دوّم : لازم است آن را با جميع اجزائش واحد حساب كنيم و عدد مضاف را به آن واحد نسبت دهيم و اسم عدد مضاف را كسر گويند .
مثلا هرگاه عدد « 2 » را نسبت به پنج دهيم و بگوئيم دو خمس يعنى دو پنجم معنايش اينستكه عدد پنج را با جميع اجزائش كه پنج باشد واحد حساب كرده و دو واحد از آن را برداشته و به آن نسبت دادهايم و آن را در حساب باينطريق « 5 / 2 » مىنويسند .
عدد « 2 » را كسر گفته و « 5 » را مخرج كسر و آن خطّ بين را خطّ كسرى نامند .
متن : و المطلق انكان له احد الكسور التّسعة او جذر فمنطق و الّا فاصمّ .
ترجمه : و عدد مطلق اگر براى آن يكى از كسور نهگانه يا جذر بوده منطق و در غير اين صورت آن را اصمّ خوانند .
شرح تقسيم دوّم مربوط به تقسيم عدد مطلق و صحيح است به اين بيان ، اعداد صحيح بر دو قسمند :
1 - منطق « بضمّ ميم و كسر طاء » .
2 - اصمّ « بفتح همزه و تشديد ميم » .
منطق آنست كه يا داراى جذر باشد و يا يكى از كسور نهگانه .
اصمّ آنست كه چنين نباشد يعنى نه جذر داشته باشد و نه كسر .
منظور از جذر آنست كه اگر عددى را بر عددى ديگر تقسيم كنيم حاصل همان عدد مقسوم عليه شود مانند عدد « 16 » كه اگر بعدد « 4 » تقسيم كنيم حاصل همان عدد « 4 » مىشود .
پس عدد « 4 » را جذر و عدد « 16 » را مجذور گويند .
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 12
مساهمون: الشيخ البهائي العاملي
ص١٢