تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 116

مساهمون:

ص١١٦
و در ضرب سه چهارم در هفت ، سه را در هفت ضرب كرده و حاصلش يعنى بيست و يك را بر چهار تقسيم مىكنيم خارج قسمت پنج عدد صحيح و يك چهارم مىشود و آن عدد مطلوب مىباشد . شرح اين فصل در بيان ضرب كسرى است در كسر ديگر . در ضرب كسر چهار صورت متصوّر است : 1 - مضروب و مضروب فيه هر دو كسرى باشند كه عدد صحيح با آنها باشد . 2 - مضروب و مضروب فيه هر دو كسرى باشند بدون عدد صحيح . 3 - يكدام از ايندو با عدد صحيح و ديگرى بدون عدد صحيح باشد . 4 - يكدام كسر و ديگرى عدد صحيح باشد .

قاعده صورت اوّل

اينستكه ابتداء كسر با عدد صحيح را تجنيس كرده سپس مجنّس را در مجنّس ضرب مىكنيم به اين طرز كه صورت كسر مجنّس را در صورت كسر و مخرج را در مخرج . سپس اگر صورت از مخرج بزرگ‌تر بود بر مخرج تقسيم كرده و الّا به آن نسبت مىدهيم .

قاعده صورت دوّم

اينستكه صورتها را در صورت و مخارج را نيز در مخارج ضرب كرده بعد حاصل ضرب صورتها را بر حاصل ضرب مخارج تقسيم مىنمائيم .

قاعده صورت سوّم

ابتداء كسرى كه با عدد صحيح است تجنيس كرده بعد مانند صورت دوّم عمل مىكنيم .
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 116 | الشيخ البهائي العاملي / سيد محمد جواد ذهنى تهرانى