تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 102

مساهمون:

ص١٠٢
مىشود . 10 / 1 و 9 / 1 و 8 / 1 و 7 / 1 و 6 / 1 و 5 / 1 و 4 / 1 و 3 / 1 و 2 / 1 آنگاه « 6 » را با « 4 » ملاحظه مىكنيم باهم در نصف توافق دارند لذا نصف يكى را در نفس ديگرى ضرب كرده حاصل « 12 » مىشود بعد آن را در « 5 » چون تباين دارند ضرب مىكنيم حاصل « 60 » مىشود آنگاه چون « 6 » در « 60 » متداخل هست به همان « 60 » اكتفاء كرده در « 7 » ضرب مىكنيم چون با يكديگر متباينند . سپس حاصل كه عدد « 420 » باشد با « 8 » متوافق در ربع مىباشند لذا ربع يكى را در نفس ديگرى ضرب كرده حاصل كه « 840 » باشد چون با « 9 » در ثلث متوافق است ثلث يكى را در نفس ديگرى ضرب مىكنيم حاصل « 2520 » مىشود و چون « 10 » در آن متداخل هست به همان اكتفاء مىكنيم پس مخرج مشترك كسور تسعه عدد « 2520 » مىباشد . متن : تتمّة : و لك ان تعتبر مخارج مفرداته . فما كان منها داخلا في غيره فاسقطه و اكتف بالأكثر . و ما كان موافقا فاستبدل به وفقه و اعمل بالوفق كذلك ليؤل المخارج الباقيه إلى التّباين فاضرب بعضها فى بعض و الحاصل هو المطلوب . ترجمه :

تتمّه بحث

و مىتوانى براى تحصيل مخرج مشترك كسور نه‌گانه مخارج دانه دانه آنها را ملاحظه كنى ، پس آنچه از آنها داخل در غير بوده اسقاطش نما و بعدد اكثر اكتفاء كن و آنچه موافق است پس آن را به وفقش تبديل نموده و با وفق عمل را ادامه بده تا مخارج ما بقى كسور به تباين مبدّل گردند آنگاه بعضى را در برخى ديگر ضرب كن و آنچه حاصل مىشود عدد مطلوب ما مىباشد . شرح و مىتوان از طريق ديگر مخرج مشترك كسور تسعه را كه عدد « 2520 » باشد
اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 102 | الشيخ البهائي العاملي / سيد محمد جواد ذهنى تهرانى