ج . قصهگويان در خدمت سياست
بىنياز از بيان است كه قصّهگويان نقش فعّالى در تثبيت حكومتهاى ظالمانه داشتند و به عنوان بوقهاى تبليغاتى اين دستگاهها به اشاعهء مطالبى پرداختند كه خواستهء حكومتگران بود و در خدمت مصالح آنان ؛ به مواردى توجّه كنيد :
1 . معاويه ، هنگامى كه براى جنگ با امام حسن ( ع ) به عراق مىآمد ، قصّهگويان را همراه خود آورد . آنان هر روز قصّه مىگفتند و مردم شام را به هنگام هر نماز به گرد خود جمع مىكردند . « 1 »
2 . هنگامى كه معاويه شنيد ، على ( ع ) در نماز ، دشمنان خود را نفرين كرده ، به قصّهگويى كه پس از نماز صبح و مغرب قصّه مىگفت ، دستور داد كه براى او و مردم شام دعا كند . « 2 »
3 . عبد الملك مروان از مخالفت رعيّت و ترس خود به عالمان شكايت برد .
ابو حبيب حمصى قاضى نظر داد كه با بالا بردن دستهاى خود به درگاه خداوند ، بر ضدّ آنان يارى بخواهد . عبد الملك دستهايش را بالا مىبرد و دعا مىكرد . به قصهگويان هم نوشت كه چنين كنند . آنان نيز صبح و شام دستان
هامش
1 / 216 ؛ تاريخ المدينه ، 1 / 8 - 9 ؛ التراتيب الاداريه ، 2 / 336 به نقل از احمد ، ابو داود طبرانى و هيثمى ؛ القصّاص و المذكّرين ، 25 و 285 ؛ سنن ابن ماجه ، 2 / 235 ؛ مسند احمد ، 4 / 233 ؛ 6 / 29 ؛ ربيع الابرار ، 3 / 588 ؛ سنن دارمى ، 2 / 319 ؛ مختصر تاريخ دمشق ، 7 / 240 ؛ 10 / 338 - 339 ؛ مجمع الزوائد ، 1 / 190 ؛ النهاية فى اللغه ، 4 / 70 ؛ لسان العرب ، 7 / 74 - 75 ؛ تحذير الخواص ، 59 ؛ الحوادث و البدع ، 101 .
( 1 ) . تاريخ بغداد ، 1 / 208 ؛ سير اعلام النبلاء ، 3 / 146 .
( 2 ) . الخطط و الآثار ، 2 / 253 ؛ الولاة و القضاوة ، 203 .