است از زنده نگهداشتن مردان . « 1 »
شايد اين روايت درست باشد ، امّا آن را به نفع خليفه دوم تغيير دادهاند . اين رأى ، درستترين آرا و مطابق ديدگاه رسول خدا ( ص ) بود .
أ . ناله عبّاس در زنجير
از جمله اسراى بدر عبّاس بن عبد المطلب و عقيل بن ابى طالب بودند . در آن شب پيغمبر ( ص ) را خواب نمىبرد . يكى از اصحاب پرسيد : سبب چيست كه نمىخوابيد ؟ حضرت فرمود : نالهء عبّاس در بند نمىگذارد كه به خواب روم .
مردى برخاست و بند از عبّاس باز كرد . رسول خدا ( ص ) فرمود : مرا چه شده كه نالهء عبّاس را نمىشنوم ؟ مردى گفت : من بند از او باز كردم . پيامبر ( ص ) فرمود :
اين كار را براى همهء اسيران انجام بده . « 2 »
اين روايت معقول و قابل قبول است و نمايانگر عدالتگرايى و دقّت حضرت رسول ( ص ) در رعايت احكام الهى و صلابت او در دين خدا . از سوى ديگر با مقام شامخ و منزلت عالى رسول اكرم ( ص ) سازگارى دارد . بنابراين نمىتوان به ديگر روايات و اخبارى كه بيانگر مراعات حال خويشاوندان و نزديكان پيغمبر ( ص ) است ، توجّه كنيم . مقتضاى عدل و انصاف پيغمبر ( ص ) همين بود كه با عبّاس همانند ديگر اسيران در بند رفتار كند و جايى براى اشكال و انتقاد باقى نگذارد .
فديه و مسلمانى عبّاس
مسلمانان در بدر بيست يا چهل اوقيه طلا از عبّاس به غنيمت گرفتند . هر
هامش
( 1 ) . تاريخ الامم و الملوك ، 2 / 171 ؛ بنگريد : الثقات ، 1 / 169 .
( 2 ) . تاريخ الخميس ، 1 / 390 ؛ صفة الصفوة ، 1 / 510 ؛ دلائل النبوه ( بيهقى ) ، 2 / 410 .