شد . حضرت به مسلمانان فرمود كه عبد اللّه را در اين كار كمك كنند . چنان كه گفته مىشود ، خداوند متعال اين آيه مباركه را نازل فرمود :
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
. « 1 »
( اى پيامبر ؛ ) از تو دربارهء غنايم جنگى مىپرسند ؛ بگو : غنايم جنگى اختصاص به خدا و فرستادهء ( او ) دارد . پس از خدا پروا داريد و با يكديگر سازش نماييد و اگر ايمان داريد از خدا و پيامبرش اطاعت كنيد .
رسول خدا ( ص ) غنايم را در بين راه ، در منزل سير در ميان سپاهيان تقسيم كرد تا دامنهء اختلاف در ميان ياران خود را كم كند و آنان را به حالت طبيعى و به دور از آمال و خواستههاى دنيايى بازگرداند . پيامبر ( ص ) از اين غنايم خمس برنداشت . چرا ؟
شايد پيغمبر ( ص ) به اذن خداوند و خواست خويش و اجازهء ذو القربى ، مىخواست به رزمندگان سهم بيشترى بدهد تا ضمن ترغيب و تشويق آنان به پاسدارى از آرمانهاى توحيدى ، دلشان را به دست آورد . خصوصا كه اين نخستين جنگ مسلمانان بر ضدّ مشركان بود و از سوى ديگر ملاحظه فرمود كه رزمندگان علاقه خاصّى از خود براى رسيدن به مال نشان دادهاند .
شايد هم علّت نگرفتن خمس از غنايم بدر اين بود كه هنوز خمس تشريع نشده بود . چنان كه مىبينيم برخى عقيده دارند كه اوّلين خمسى كه پيامبر ( ص ) برداشت ، از غنايم بنى قين قاع بود . « 2 » اين ديدگاه از نظر ما مردود است ، زيرا از برخى روايات تاريخى به دست مىآيد كه نخستين خمسى كه پيامبر ( ص ) گرفت ، از غنايم سريهء عبد اللّه بن جحش يعنى چند ماه پيش از بدر بود .
هامش
( 1 ) . انفال ( 8 ) : 1 .
( 2 ) . الثقات ، 1 / 211 .