ه . سايهبان يا جايگاه ويژه
در برخى روايات بدر هست كه براى پيامبر ( ص ) سايبانى از برگ خرما ساختند . رسول خدا ( ص ) و ابو بكر در آن نشستند و كسى ديگر همراه آنان نبود . چنان كه ادّعا مىكنند كه پيغمبر ( ص ) پذيرفت تا اسبانى آماده براى وى مهيا كنند تا اگر سرنوشت جنگ به نفع مسلمانان تمام نشود و اتّفاقى پيش آيد ، رسول خدا ( ص ) بر آن سوار شده خود را به ياران ديگرش در مدينه برساند . « 1 »
از نظر ما اين گفته به هيچ وجه درست نيست . ابن ابى الحديد معتزلى مىگويد :
من از موضوع ساختن سايبان در شگفت مىشوم كه از كجا براى آنان ممكن بوده است كه شاخه و چوب خرما به اندازهء ساخت سايبان همراه داشته يا برايشان فراهم شود ؟ سرزمين بدر هم نخلستانى ندارد و اگر مقدار اندكى هم چوب خرما همراه آنان بوده ، جنبهء سلاح و جنگافزار داشته است . گفته شده كه در دست هفت نفر از مسلمانان به جاى شمشير ، چوبهاى خرما بوده است . ديگران هم مسلّح به شمشير و تير و كمان بودهاند . اين هم سخن نادرستى است . صحيح آن است كه هيچ يك از مسلمانان بدون سلاح نبوده است ، مگر اين كه چند شاخهاى همراهشان بوده است كه با انداختن پارچهاى بر آن سايهاى فراهم مىكردهاند و گرنه من امكانى براى ساخت و برپايى سايبانى از چوبها و شاخههاى خرما در آنجا نمىبينم . « 2 »
علاوه بر آنچه معتزلى گفت ، چند نكته ديگر را مورد توجّه قرار مىدهيم ؛
1 . امكان ندارد تحت هيچ شرايطى پيغمبر ( ص ) از معركه نبرد بگريزد .
2 . دعاى پيغمبر ( ص ) كه فرمود : خدايا ، اگر اين گروه كشته شوند ، ترا كسى
هامش
( 1 ) . سيره ابن هشام ، 2 / 222 ، 279 ؛ المغازى ، 1 / 49 ، 55 ؛ الكامل فى التاريخ ، 2 / 122 ؛ شرح نهج البلاغه ، 4 / 118 ؛ سيره حلبى ، 2 / 155 - 156 .
( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، 14 / 118 .