فصل سوم غزوهها و سريههاى پيش از بدر
مورّخان و سيرهنويسان ، نبردهاى مسلمانان در عصر بعثت را به دو دسته طبقهبندى كردهاند ؛ هرگاه فرماندهى سپاهى را شخص رسول خدا ( ص ) بر عهده مىداشت و همراه سپاهيان در ميدان نبرد حضور مىيافت ، از آن با نام غزوه ياد مىشد . در مقابل سريه به آن دسته از پيكارها اطلاق مىشد كه براى آن فرماندهى از ميان مسلمانان تعيين مىشد و شخص پيغمبر ( ص ) حضور نمىداشت .
مورّخان در شمار غزوهها و سريهها اختلاف زيادى دارند . نيازى در اين نمىبينيم كه با تحقيق اين مطلب ، بحث را به درازا بكشيم . پيش از ورود به بحث از سريهها لازم مىدانيم به دو نكته توجّه دهيم ؛
أ . فرار از ميدان جنگ
دانشمندان معتقدند كه در ابتدا جايز نبود ، يك تن از مسلمانان از مقابل ده تن از مشركان بگريزد ، « 1 » ليكن بعدا خداوند متعال به مسلمانان تخفيف داد و فرار يك نفر از مسلمانان را به دو نفر از مشركان محدود كرد ؛
هامش
( 1 ) . الجامع لاحكام القرآن ، 8 / 44 ؛ جامع البيان ، 10 / 27 ؛ المنار ، 10 / 77 .