ديگرى عقيده دارند كه پس از پيشنهاد على ( ع ) و عثمان ، عمر سال هجرى را از ماه محرّم آغاز كرد . « 1 »
گروه ديگرى مىگويند : از مجموع اين روايات استفاده مىكنيم كه محرّم پيشنهاد عمر ، على و عثمان بود . « 2 » از سخن ابو هلال عسكرى به دست مىآيد كه عمر مىخواست ، ماه محرّم را آغاز سال قرار دهد تا ماههاى حرام در يك سال پشت سر هم قرار گيرند . « 3 »
ما بسيار بعيد مىدانيم كه امام على ( ع ) پيشنهاد كرده باشد كه ماه ربيع الاوّل را ترك نمايند و به جاى آن ، ماه محرّم را قرار دهند كه نزد مردم عرب ، ماه آغازين سال بود . « 4 » در مقابل يقين داريم كه آن حضرت در طول حيات خود بر ربيع الاوّل به عنوان ماه آغاز سال هجرى اصرار داشته است . امام على ( ع ) در اين باره تنها نبود ، بلكه عدهاى ديگر از صحابه و مسلمانان آزاده با او هم عقيده بودهاند . ما ، در اثبات ديدگاه خود به موارد زير استناد مىكنيم كه در مجموع بر اين مطلب دلالت دارد ؛
1 . اندكى پيش آمد كه آن حضرت پيشنهاد كرد كه تاريخ را از روز هجرت پيغمبر ( ص ) يا روزى كه سرزمين شرك را ترك گفت ، قرار دهند . چنان كه روايت سعيد بن مسيّب هم بر اين نكته دلالت صريح دارد . مىدانيم كه هجرت رسول خدا ( ص ) در ماه ربيع الاوّل بود .
2 . در عهد نامهء مردم نجران كه على ( ع ) نوشت ، آمده است ؛
و كتب عبد اللّه بن ابى رافع لعشر خلون من جمادى الآخرة سنة سبع و ثلاثين منذ
هامش
( 1 ) . تاريخ الخميس ، 1 / 338 ؛ وفاء الوفاء ، 1 / 248 .
( 2 ) . الاعلان بالتوبيخ لمن ذمّ التاريخ ، 80 ؛ ارشاد السارى ، 6 / 234 ؛ فتح البارى ، 7 / 209 - 210 .
( 3 ) . الأوائل ، 1 / 223 .
( 4 ) . البداية و النهايه ، 3 / 207 ؛ بحار الانوار ، ج 85 .