ترك حديث كرده بود ، چون از حسن بن عماره ، سخنى از امام على ( ع ) در تشويق به نشر علم شنيد ، بازگشت و در همان مجلس چهل حديث براى حسن بن عماره روايت كرد . « 1 » از امام على ( ع ) روايت شده كه دو بار فرمود :
علم و دانش را به بند كشيد . « 2 » آن حضرت فرمود : علم را با نوشتن به بند كشيد . « 3 »
هر چند على ( ع ) آگاهترين و داناترين اصحاب رسول خدا ( ص ) و دروازه علم آن حضرت بود و سخنان او را بيش از همه روايت كرد و روايات بسيارى از پيامبر ( ص ) نوشت ، امّا اگر به رواياتى كه از آن حضرت در كتابهاى ديگران نقل شده مراجعه كنيم ، كمترين روايت را از او خواهيم ديد . در حالى كه ابو هريره كه فقط چند ماه رسول خدا ( ص ) را ملاقات كرده ، چندين برابر امام على ( ع ) در كتابهاى آنان روايت دارد . ابو ريّه شمار روايات على ( ع ) را 158 حديث و روايات ابو بكر را 148 حديث مىداند ؛ در حالى كه به گفتهء وى ، ابو هريره 5374 حديث دارد ! « 4 »
در مقابل ، يك جريان قوى و قدرتمند هست كه هنوز هم از حديث رسول خدا ( ص ) ، خواه در زمينهء نقل ، خواه كتابت و خواه عمل بدان نهى مىكند .
مىتوان از اين گرايش در دو مرحله سخن گفت . هر چند اين دو مرحله به لحاظ انگيزهها و اهداف با هم متفاوت است ، امّا از حيث آثار و نتايج يكى است .
هامش
( 1 ) . الاذكياء ، 101 .
( 2 ) . تقييد العلم ، 89 .
( 3 ) . همان ، 90 .
( 4 ) . اضواء على السنة المحمّديه ، صص 224 - 225 .