امام صادق ( ع ) احتمال اخير را تأييد مىكند . « 1 »
چنان كه اين روايت نيز مؤيد همين مطلب است كه پيامبر ( ص ) را فرشتهاى بود كه آن حضرت را به انجام اخلاق حسنه فرمان مىداد و پيش از آنكه قرآن فرود آيد ، فرشته خود را به او نشان مىداد . . . « 2 »
احتمال ديگر آن است كه قرآن در شب قدر به طور دفعى نازل شده باشد ، اما رسول خدا ( ص ) مأمور به ابلاغ آن نگرديد . سپس در مناسبتهاى مختلف به صورت تدريجى فرود آمد تا آن را به مردم ابلاغ نمايد .
ج . آغاز وحى
آغاز وحى در غار حراء بود . اين غار روى كوه نور واقع است كه در سه ميلى شهر مكّه قرار دارد . گفته مىشود ، جبل النور همان كوه فاران است كه در تورات آمده است ، جز اين كه ظاهرا فاران نام كوههاى مكّه است نه فقط كوه نور .
ياقوت حموى در فرهنگ جغرافيايى خود ، معجم البلدان به اين نكته تصريح كرده است . رسول اكرم ( ص ) در اين غار مطابق شريعتى كه برايش ثابت شده بود ، عبادت مىكرد . عبد المطلب نيز پيش از نوهاش در همين غار عبادت مىكرد .
نخستين آيهاى كه بر پيامبر ( ص ) فرود آمد ، اين آيات بود ؛
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ، خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ
. « 3 »
به نام خداوند رحمتگر مهربان ، بخوان به نام پروردگارت كه آفريد ، انسان را از علق آفريد .
اين مطلب از اهل بيت ( ع ) روايت شده است . « 4 » چنان كه از ديگران هم به
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، 1 / 53 ؛ 92 / 38 .
( 2 ) . التمهيد فى علوم القرآن ، 1 / 83 .
( 3 ) . علق ( 96 ) : 1 - 2 .
( 4 ) . البرهان فى تفسير القرآن ، 1 / 29 .