انجاميد . بعدها دين پدرانشان را كه دين اسماعيل بود ، فراموش كردند و بتپرستى پيش گرفتند . « 1 » با اين حال چيزهايى از عهد ابراهيم و اسماعيل باقى بود كه بدان عمل مىكردند . از جمله : گراميداشت و طواف به دور خانه كعبه ، حج و عمره ، وقوف در عرفات و مشعر الحرام و قربانى ؛ البته چيزهايى هم وارد مناسك حج كرده بودند كه از آن نبود . « 2 »
از ديدگاه ما ، راز بتپرستى اعراب موضوع دوم است ، امّا عمرو بن لحى ، او نخستين كسى است كه در پشتبام و پيرامون كعبه بت گذاشت و ديگران از او تبعيت كردند .
ه . سرپرستى كعبه
اين منصب در ابتدا در دست فرزندان اسماعيل بود . سپس به دائىهاى جرهمى آنان رسيد . گفته مىشود : پس از آن عمالقه منصب توليت كعبه را به دست گرفتند ، امّا دوباره به جرهم رسيد . سپس هنگامى كه شمار فرزندان اسماعيل رو به فزونى گذاشت و قدرت و توانى به دست آوردند ، به رهبرى رئيس خزاعه با جرهم جنگيدند و توليت كعبه را از آنان گرفتند . اين منصب همچنان در اختيار آنان بود تا اين كه قصى بن كلاب ، جد چهارم رسول خدا ( ص ) از آنان گرفت .
توليت كعبه به دست حليل خزاعى پدر زن قصى بود . او منصب توليت را پس از مرگ خود به دخترش كه همسر قصى بود ، واگذار كرد ، امّا كليد خانه را نزد مردى به نام ابو غبشان گذاشت . قصى آن را به يك خمره شراب از وى خريد . چنان كه اين معامله ضرب المثل رايج عرب شد كه مىگويند : ارزانتر از
هامش
( 1 ) . الاصنام ، 6 .
( 2 ) . همان .