اجابت مزاج داشته باشيد و تذكر مىدهد كه توقف طولانى موجب بيمارىها و اختلالات در ناحيهء مقعد و حجيم شدن ساق پا و زانو و انتهاى ران مىگردد ) . [ داء الدّفين يعنى مرضى كه در شكم پنهان مىماند . و نيز گفتهاند مراد امراضى است كه در مقعد مانند بواسير پيدا مىشود . و داء الفيل ( فيل پا ) ، عارضهء حجيم و بزرگ شدن قدم ، ساق پا و زانو و بيخ ران است و گاهى نيز در جاى ديگر بدن پديدار گردد و سبب آن فراخ شدن رگهاست و رنگ پا متمايل به سياهى مىشود و چون پاى انسان شبيه پاى پيل گردد آن را پيلپا گويند . مخزن الادويه ، ص 537 . و در پاتولوژى ( آسيبشناسى ) به آن ادم يا خيز عضوى مىگويند و علت آن را تجمع آب ميانبافتى در ميان سلولها ذكر كردهاند ] .
آداب مسواك كردن ، بهداشت دهان و دندان
و اعلم أنّ خير ما استكت به ( الأشياء المقبضة الّتى تكون لها ماء ) 96 فإنّه يجلو الأسنان ، و يطيّب النّكهة ، و يشدّ اللّثة و يسمنها ، و هو نافع من الحفر ، اذا كان ذلك باعتدال ، و الإكثار منه يرقّ الأسنان و يزعزعها ، و يضعّف اصولها .
بدانكه بهترين موادى كه مىتوانى با آن دندان را مسواك كنى ( مواد گيرنده و زدايندهاى است كه مقدارى آب در ساختار آن مىباشد ) [ و آن ليف يا چوب اراك است كه در آن ، مواد تقويتكنندهء لثه و زدايندهء جرم دندان است ] چه مسواك كردن ، دندانها را جلا مىدهد ، دهان را خوشبو مىكند ، لثه را محكم مىسازد ، و در عين حال براى جلوگيرى از پوسيدگى دندانها سودمند است ، به شرطى كه در مسواك كردن اعتدال و ميانهروى پيشه كنيم ؛ زيرا زيادهروى و افراط در مسواك ، [ عاج ] دندانها را نازك كرده و از آنها مىكاهد و ريشهء آنها را ناپايدار و سست مىسازد .
فمن أراد حفظ أسنانه فليأخذ قرن أيّل محرقا 97 ، و كزمازج 98 و سعدا 99 و وردا و سنبل الطّيب 100 ، أجزاء بالسّويّة و ملحا اندرانيّا 101 ربع جزء ( فخذ كلّ جزء منها ، فتدقّ وحده و تستك ) به فانّه ممسك للأسنان 102 .
بنابراين كسى كه مىخواهد دندانهايش سالم بماند ، شاخ گوزن را گرفته و بسوزاند و از گز مازج [ ميوهء درخت گز ] و سعد كوفى و گل سرخ و سنبل الطيب از هركدام به مقدار مساوى گرفته با يك چهارم نمك اندرانى ( نمك بلورين ) [ نمك تركى و نيز مىتوان از