على شقّك الأيمن كما بدأت به عند نومك .
بدانكه ميدان اثر و سلطهء خواب در مغز است و آن مايهء زندگى و قوّت بدن است [ خواب بر مغز ، سيطره مىيابد و بدن را قوام و دوام مىبخشد . سموم ناشى از مواد ستونى و مواد دفعى ، انواع اسيدهاى سمّى و فرساينده ؛ مانند اسيد لاكتيك ، اسيد اوريك ، آمونياك ناشى از تجزيهء اوره و پورينها كه موجب خستگى ، خوابآلودگى و فرسايش سلولى است ، در اثر پديدهء معجزهآساى خواب و استراحت ، كاهش يافته يا متابوليزه شده و به گونهاى به سيستم دفعى بدن منتقل مىگردد و سپس در بيدارى به صورت تعريق ، خروج مواد دفعى از طريق كليهها و بخش پايانى كلون و راستروده به خارج دفع مىشود ] . و هرگاه خواستى بخوابى ، ابتدا به پهلوى راست دراز بكش ، سپس به پهلوى چپ بازگرد . همچنين هنگام برخاستن از پهلوى راست برخيز ، همچنان كه در ابتداى خواب از آن آغاز كردى . [ هنگامى كه به پهلوى راست مىخوابيم مواد غذايى به قسمت تحتانى معده منتقل مىشود و چون به پهلوى چپ برگرديم ، كبد روى معده قرار مىگيرد و همين امر موجب انتقال انرژى و حرارت كبدى و سهولت سوختوساز ( متابوليسم ) و انجام عمل گوارش مىگردد ] .
و عوّد نفسك من القعود ( باللّيل مثل ثلث ما تنام ، فاذا بقى ) من اللّيل ساعتان ، فادخل الخلاء لحاجة الإنسان ، و البث فيه به قدر ما تقضي حاجتك ، و لا تطل فإنّ ذلك يورث الدّاء الدّفين 95 .
خود را عادت بده كه بخشى از شب را بنشينى [ به اندازهء تقريبا يكسوم ميزان خواب خود ] يعنى از شب دو ساعت [ پس از صرف شام ] را بيدار باشيد . [ با معدهء پر به بستر نرويد ! مقدارى پيادهروى موجب تسهيل فرآيند گوارش و حركت مواد غذايى در معده و آرامش در استراحت شبانه مىشود ] . براى قضاى حاجت و تخليه به دستشويى برو ، به قدرى كه نياز به اجابت مزاج دارى ، در آن درنگ كن و زياد در بيت الخلاء ( دستشويى ) درنگ مكن ؛ چه توقف طولانى در آنجا موجب داء الدّفين يا [ داء الفيل ] مىگردد ( دو مقولهء متفاوت : نخوابيدن با معدهء پر براى پرهيز از اختلال در هضم و جذب است و تخليهء مدفوع براى پرهيز از عوارض جذب مواد سمّى است . حضرت مىفرمايد : خود را عادت بده در شب برخيزى و براى قضاى حاجت ( دفع مدفوع ) به بيت الخلاء رفته ،
الرسالة الذهبية ( نامه زرين سلامت ) ( فارسى ) — صفحة 78
مساهمون: المنسوب لإمام الرضا ( ع )
ص٧٨