لاغر ، بهويژه هنگامى كه شكم از طعام تهى باشد ، زيانمند است ، ولى براى افراد چاق و فربه سودمند و مفيد است . [ اشخاص لاغر نوعا صفراوى هستند ، هواى گرم نيز صفرازاست كه در شرايط گرسنگى باعث تقليل رطوبت و تشديد صفرا مىگردد و افراد چاق و فربه نوعا بلغمى هستند و حركت آنها در هواى گرم باعث تقليل رطوبت و اصلاح مزاجشان مىگردد ] .
فأمّا اصلاح المياه للمسافر ، و دفع الأذى عنه ، هو أن لا يشرب المسافر من ماء كلّ منزل يرده ، الّا بعد أن يمزجه بماء المنزل الأوّل الّذي قبله ، أو به شراب واحد غير مختلف ، فيشوبه بالمياه على اختلافها 85 .
[ افرادى كه به مسافرت مىروند بايد در خصوص آب آشاميدنى خويش نيك بينديشند و ] آب شايستهء نوشيدن براى مسافر از اهميت ويژهاى برخوردار است [ زيرا ] آب قابل شرب موجب دفع آسيبها و صدمات از مسافر است [ و تحقق آن به اين است ] كه از آب هيچ منزلگاه و منطقهاى كه در آن وارد مىشود ، ننوشد مگر آنكه اندكى از آب منزل قبلى با خويش به همراه داشته باشد ، تا آن را با آب منزلگاه جديد بياميزد ، يا آب هر منزل را با نوشيدنى ديگرى كه همراه خويش دارد ، ممزوج كرده و از آن بنوشد .
و الواجب أن يتزوّد المسافر من تربة بلده و طينه ، فكلّما دخل منزلا طرح فى إنائه الّذي يكون فيه الماء شيئا من الطّين 86 ( و يماث فيه فانّه يرده الى مائه المعتاد به بمخالطته الطّين ) .
براى مسافر ، ضرورى است كه از خاك وطن خويش [ جايى كه در آن رشد و تربيت يافته ] اندكى با خود داشته باشد و در هر منزلى كه وارد مىشود كمى از آن خاك را با آبهاى نوشيدنى آنجا بياميزد [ كه اين كار هم يك نوع واكسيناسيون طبيعى و ايجاد مصونيت در بدن است و هم املاح و موادى را كه به آن عادت داشته يكباره ترك نمىكند ] ( و خوب آن را به هم زده ، بعد درنگ كند تا آب خاكآلود ، ذرّات گل و خاك آن در آب كاملا رسوب كرده و صاف شود ، سپس از آبى كه با خاك وطنش آميخته است ، و به آن عادت داشته ، بنوشد ) .
و خير المياه شربا للمقيم و المسافر ما كان ينبوعها من المشرق نبعا أبيض . و أفضل المياه الّتي تجري من بين مشرق الشّمس الصّيفىّ و مغرب الشّمس الصّيفىّ . و أفضلها و أصحّها اذا كانت بهذا الوصف الّذي ينبع منه ، و كانت تجري في جبال الطّين لأنّها تكون حارّة فى الشّتاء ،
الرسالة الذهبية ( نامه زرين سلامت ) ( فارسى ) — صفحة 73
مساهمون: المنسوب لإمام الرضا ( ع )
ص٧٣