پادشاه آن را دوست دارد بر او داخل مىكند [ وقتى رايحه و بويى مطلوب و فرحانگيز از اين روزنهها به او مىرسد ، خاطرش شادمان و منبسط گردد ] و اگر بويى نامطبوع و ناخوشايند به درون آيد و به پادشاه آزار رساند بىدرنگ به دستها فرمان ممانعت دهد [ و به دستها دستور مىدهد جلوى روزنههاى بينى را بگيرند و راه را بر آن بوىهاى نامطبوع مانع شود ] .
و للملك مع هذا ثواب و عذاب . فعذابه أشدّ من عذاب الملوك الظّاهرة القاهرة فى الدّنيا . و ثوابه أفضل من ثوابهم . فأمّا عذابه فالحزن . و أمّا ثوابه فالفرح . و أصل الحزن فى الطّحال ، و أصل الفرح فى الثّرب 15 و الكليتين . و فيهما عرقان موصّلان فى الوجه ، فمن هناك يظهر الفرح و الحزن ، فترى تباشيرهما فى الوجه . و هذه العروق كلّها طرق من العمّال إلى الملك و من الملك إلى العمّال .
و تصديق ذلك : إذا تناول الدّواء أدّته العروق إلى موضع الدّاء .
براى پادشاهى با اين همه امكانات ، پاداشى است و كيفرى ( تنبيهاتى ) ، كه تنبيهات و كيفرش شديدتر از پادشاهان ظاهرى و قدرتمند ، و پاداش او برتر از پاداش آنهاست . اما كيفر و تنبيه پادشاه ، بروز حزن و اندوه و پاداش او ايجاد شادى و فرح است . اصل و ريشهء حزن و اندوه در طحال است و منشأ شادىها در چربى شكم و كليههاست . [ تجمع سوداء عامل بروز حزن و اندوه است و محل تجمع سوداء در طحال است . هنگامى كه سوداء در طحال متراكم و سرشار گرديد در بدن پراكنده و زمينهساز بروز حزن و اندوه و افسردگى است كه نمود آن در چهره مىباشد . كليهها نيز جايگاه دفع سموم از بدن و چربىها عامل جذب سموم است كه با كاهش و تقليل سموم زمينهء فرح و شادمانى فراهم مىشود ] اين عروق بىشمار در بدن انسان [ به صورت يك شبكهء منسجم ] ارسال فرمان از پادشاه به اندامها و بازگشت آنها از طريق اعصاب و عروق ( و عوامل موجود در عروق مانند هورمونها ) را به عهده دارند . گواه بر اين انتقال آن است كه با مصرف دارو ، عوامل عروقى آن را به موضع بيمارى مىرسانند . [ دارو از طريق رگها به موضع درد و محل التهاب و بيمارى مىرسد و احساس درد و بيمارى را فرومىنشاند ] .
و اعلم أنّ الجسد بمنزلة الأرض الطّيّبة إن تعوهدت بالعمارة و السّقى من حيث لا تزداد من الماء فتغرق ، و لا تنقص منه فتعطش دامت عمارتها و كثر ريعها ، و زكا زرعها . و إن تغافلت عنها
الرسالة الذهبية ( نامه زرين سلامت ) ( فارسى ) — صفحة 51
مساهمون: المنسوب لإمام الرضا ( ع )
ص٥١