تجربه و آزمايش از درستى آن آگاهى دارم و همراه اين تجربيات ، آنچه گذشتگان مرا بر آن آگاه كردهاند و به درستى آنها اطلاع يافتهام از جمله آگاهىهايى است كه روا نيست انسان ، به آنها جاهل باشد و كسى در ترك اين آموزهها معذور نمىباشد . و من اين اندوختهها را [ كه محصول آزمايشهاى شخصى است ] جمعبندى نموده ، توضيح خواهم داد ؛ آموزههايى كه نياز مبرم به شناخت آن مىباشد [ و تجربههايى كه در مورد حساسترين مسائل حياتى است ] .
قال : و عاجل المأمون الخروج الى بلخ 11 ، و تخلّف عنه أبو الحسن عليه السّلام ، فكتب المأمون اليه كتابا يتنجّز ما كان ذكره له ، ممّا يحتاج الى معرفته على ما سمعه و جرّبه من ( الأطعمة و الأشربة و ) أخذ الأدوية و الفصد ، 12 و الحجامة ، 13 و السّواك ، و الحمّام ، و النّورة ، و التّدبير فى ذلك . فكتب اليه أبو الحسن عليه السّلام كتابا هذه نسخته :
پدرم مىگويد : [ پس از استماع كلام امام ] مأمون در آن هنگام ، سفر بلخ در پيش داشت و مىخواست با شتاب نيشابور را ترك گويد . به همين لحاظ خود به سوى بلخ عزيمت كرد و امام على بن موسى الرضا عليه السّلام در نيشابور اقامت فرمود . مأمون به امام نامهاى نگاشت كه مفاد آن نياز و درخواست وى در تبيين ضرورت شناخت آموزهها و آزمونها و شنيدههايى بود در زمينهء مواد غذايى و نوشيدنىها و بهكارگيرى داروهايى كه اثرات آن از رهگذر تجربه به دست آمده است و شيوههاى درمانى مانند فصد ، حجامت ، مسواك كردن و حمام و استفاده از نوره ( داروى نظافت و موبر ) و سامانبخشى به صحت و بهداشت بدن ، كه از جمله راههاى درمانى آن بهشمار مىرود . امام نيز به او پاسخى نگاشت كه متن آن چنين است :
[ امام عليه السّلام يادداشتهايى را خطاب به مأمون مرقوم فرمودند كه متن آن بدين قرار است : ( اصل متن از بخش دوم آغاز مىگردد ) ] .
الرسالة الذهبية ( نامه زرين سلامت ) ( فارسى ) — صفحة 47
مساهمون: المنسوب لإمام الرضا ( ع )
ص٤٧