تأكيد امام در فرازى از نامه بر عدم افراط در آشاميدن آب بعد از غذاست ، زيرا اين شيوهء نادرست به معده و ساير اعضاى بدن آسيب مىرساند .
حضرت همچنين به تأثير افراط در مصرف بعضى از مواد غذايى و زيانهاى ناشى از آن اشاره كرده ، مىفرمايد : « افراط در خوردن تخممرغ و عادت مستمر در مصرف آن ، باعث آسيب به طحال و درد معده مىگردد ، تا آنجا كه زيادهروى در خوردن تخممرغ باعث تنگى نفس و لكههاى ريز قهوهاى روشن به نام ككومك مىشود . » امام مىفرمايد :
« خوردن گوشت خام باعث پيدايش انگلها در معده و روده مىشود » ، آنگاه مىفرمايد :
« زيادهروى در خوردن گوشت حيوانات وحشى و گاو باعث زوال عقل و كاهش درك و كندى ذهن و افزايش فراموشى مىگردد » .
امام عليه السّلام فرازهايى ديگر را با بيان مراقبتهاى ويژه در ابتلا به بعضى از بيمارىهايى كه به علت تغيير ناگهانى هوا به وجود مىآيد آغاز مىكند ؛ همان گونه كه در استحمام كردن اين تغييرات ديده مىشود ؛ ازاينرو حضرت مىفرمايد : « اگر خواستى وارد حمام شوى و استحمام كنى ، و در سر خود علل و عوامل اختلال و آزار نيابى ، در آغاز ورود به حمام پنج بار بر سر خود آب گرم بريز تا به اذن خداوند سبحان از درد و اختلال در سر رهايى يا بى » .
حضرت با تقسيمبندى حمام به بخشهاى مختلف ، آن را به بهترين شكل وصف كرده مىفرمايد : « خانهء اول سرد و خشك ، و دوم سرد و مرطوب ، و سوم گرم و مرطوب ، و چهارم گرم و خشك است . »
سپس به سودمندى استحمام براى بدن به لحاظ تشريحى و جسمى اشاره كرده ، و تدهين و استعمال روغنها و گياهان دارويى ، نرم كردن و تلطيف پوست را توصيه نموده است ، زيرا پوست اهميت فراوانى در خروج ميزان قابل توجهى از مواد سمّى از بدن دارد . بنابراين شستوشوى پوست و پاكسازى روزنههاى پوستى و تلطيف آن ، از مهمترين امور بهداشتى براى انسان به شمار مىرود .
آموزهها و توصيههاى ارزندهء بهداشت عمومى حضرت در بخش هفتم مطرح شده كه به طور كلى حافظ صحت و سلامت دستگاههاى داخلى بدن است . همچنين به عدم حبس ادرار و مادّهء منوى ، طولانى نكردن مدت مقاربت و جلوگيرى نكردن در عمليات جنسى با زنان ،
الرسالة الذهبية ( نامه زرين سلامت ) ( فارسى ) — صفحة 33
مساهمون: المنسوب لإمام الرضا ( ع )
ص٣٣