كرده است . در آن روزگار يزد شهر گستردهاى نبوده است . در اين منطقه چند قدمگاه و بناى يادبود امام رضا عليه السّلام وجود دارد . با توجه به تأكيد منابع بر عبور آن حضرت از راه كوير به سوى مرو ، بر اعتبار اين قدمگاهها افزوده مىشود ، ولى اين نكته را نيز بايد مورد توجه قرار داد كه يزد در قرن دوم اسلامى نه يك شهر كه يك منطقه بيابانى بوده است ؛ چنانكه در منابع اوليه نيز به صراحت نامى از يزد به ميان نيامده و تنها عبور آن حضرت از يك كوير يا بيابان ذكر شده است . برخى بر اين باورند كه امام رضا عليه السّلام طى مسير وارد شهر قم شده و در منزل يكى از اهالى اين شهر منزل كردهاند كه اين مكان امروزه به مدرسهء رضويه شهرت يافته است . البته بايد اذعان كرد كه مأمون گذر امام از شهرهاى محل تجمع شيعيان را ممنوع كرده بود . لذا حضور امام در اين شهر سند محكمى ندارد ، از سوى ديگر در مورد توقف حضرت در قم ، منابع تاريخ محلى نيز آن را تأييد نمىكنند .
از يزد تا خراسان
به طور كلى تعيين خط مسير دقيق سفر امام رضا عليه السّلام به دليل گزارشهاى متعدد و گاه متناقض منابع دشوار است . بر اين اساس ، تعيين مسير حركت امام رضا عليه السّلام از يزد تا خراسان نيز با دشوارى همراه است . تنها نقطهء روشنى كه در اين مسير از منابع اوليه به دست مىآيد ، اشارهاى است كه شيخ صدوق رحمه اللّه و ساير منابع معتبر به مسير راه كوير و ورود آن حضرت به نيشابور داشتهاند . به عبارتى ديگر تنها موردى كه از طى راه امام تا خراسان مورد اشاره قرار گرفته ، مسيرى طولانى با گذر از كويرى بدون آب و علف بوده است ؛ مسيرى دشوار كه البته سرانجام با ورود به سرزمين خراسان به پايان رسيد .
امام در خراسان
خوشبختانه از ورود ثامن الائمه عليه السّلام به نيشابور گزارشهاى متعدد و مستندى وجود دارد . به ويژه حديث سلسلة الذهب كه امام در اين شهر ايراد فرمودهاند ، خود به قوت گزارشهاى ورود امام به نيشابور افزوده است . مهمترين و معتبرترين گزارشى كه از توقف حضرت رضا عليه السّلام در نيشابور ضبط شده ، روايت عبد السّلام بن صالح ابو صلت هروى است كه حديث مشهور و معروف سلسلة الذهب را از ايشان در نيشابور نقل مىكند . چشمهء كهلان