مىشوند ، و از ريزش بارانهاى ارادهء « المريد » ، بوستان و باغهاى وجود سيراب شده و نفوس صاحبان شهود از پليدى و تباهى پاك و پاكيزه مىگردد ؛ و با برگيرى از قطرات امواج درياى قدرت « القادر » ، جدول و ابراهههاى مقدورات ، پر و لبريز شده ، و به واسطهء كليدهاى اقتدارش گنجينههاى جواهر برين و زيرين عالم وجود گشوده مىگردد .
48 پس نخستين مظاهر كلى اجمالى اين اسماء چهارگانه - تبارك و تعالى - عبارتند از چهار فرشتهء مقرب كه عهدهدار ادارهء امور ربّانى و تدبير كنندگان اصلاح عوالم امكانى هستند ، و آنان : جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل و عزرائيل - صلوات الله و سلامه عليهم اجمعين - اند ؛ اسرافيل مظهر اسم « الحى » است و از دم او سريان حيات در اعيان ممكنات سارى و جارى مىگردد ؛ و جبرئيل مظهر اسم « العالم » است و از ذات او انوار علوم بر آينهء دلهاى كاملان - از موجودات - افاضه و ريزش مىكند ؛ و ميكائيل مظهر اسم « المريد » است و از عنايت و توجه او روزىهاى صورى و معنوى بر قابليات افراد موجودات تقسيم و پخش مىگردد ؛ و عزرائيل مظهر اسم « القدير » است و به قدرت و نيرو و اقتدارش مىآيد و به وسيلهء قبض و گرفتن ، حقايق پراكنده و متفرق را جمع و گرد مىآورد « 1 » .
هامش
( 1 ) . شارح مفتاح الغيب - محمد بن حمزهء فنارى - در كتاب مصباح الانس از سعيد بن فرغانى در اركان و پايههاى لوح - در فصل چهارم - نقل مىكند كه گويد : از آن جهت كه نسبت لوح به تعيّن دوم - كه به نام الوهيت ناميده شده - شديدتر است و آن الوهيت داراى چهار اصول و سه شرط متمماتى در ظهور تمام احكامش - كه اصول هفت گانهاند - مىباشد ، اسم « بارى » در لوح ، براى هر يك از اين اركان چهار گانه مظهرى خاص و صورتى روحانى - با اشتمال هر يك از آنها بر آثار باقى - معين و مشخص كرد .
بنا بر اين اسرافيل عليه السلام مظهر ركن حيات كلى است ، و بدين جهت است كه حيات ابدى اخروى تعلق به نفخهء دوم او در صور - كه مجمل صورتهاى طبيعى و عنصرى است - دارد ، ولى نفخهء اولى او به بالا فرستادن و بازگردانيدن نفخ است از ظاهر به باطن ، تا آن كه حكم حيات دنيايى به كلى پايان پذيرفته و به اصل خودش بازگردد ، سپس حكم ظهور آن در نشأهء اخروى آغاز و آشكار شود ، در حالى كه اقساط -