45 اما چيز ديگرى كه اين عدد بدان اختصاص دارد ، جهاتى است كه از آن جهات رخنه بر كشور انسانى وارد مىگردد ، يعنى گمراه كردنهاى اهريمنى و ابليسى كه نتيجهاش شكنجههاى آتشناك و كيفرهاى اميدبر مىباشد ، اينها نيز چهاراند : راست و چپ و جلو و عقب ، چنان كه حق متعال از سخن ابليس رانده شده و اهريمن مطرود خبر مىدهد كه :
لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ وَ عَنْ أَيْمانِهِمْ وَ عَنْ شَمائِلِهِمْ وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ
، يعنى : آنگاه از جلو رويشان و از پشت سرشان و از راستشان و از چپشان به آنها مىتازم و بيشترشان را سپاس دار نخواهى يافت ( 17 - اعراف ) و ( حق متعال ) بالا و پايين را بيان نفرمود : اما پايين : براى آنكه از صدر ( سينه ) كه محل وسوسه است دور است ، پيمودنش دشوار مىباشد ؛ و اما بالا : براى اينكه بالا راه فرود آمدن قضاى الهى و جايگاه ريزش فيض ربّانى است ، لذا توان نزديك شدن بدانجا را ندارد ، زيرا اگر نزديك شود هلاك مىگردد .
46 پس اين امور چهارتايى به زبانهاى حالاتشان تسبيح و ثنا گفته ، و به ترنمهاى حقايق و خصوصياتشان بر جلالت و بزرگى شأن آفريدگارشان ، و كمال آثار ربوبيت ارباب ( رب النوع ) خودشان - از اسماء چهار گانهء الهى كه غلبه و چيرگى و نفوذ فرمان و احكامش همه جا را فرا گرفته است - گواهى مىدهند ، و آنها اسماء چهار گانهاى هستند كه به سبب جلالت و بزرگيشان از اركان و اصول تصرفات ايجادى و بنياد مصادر تدبيرات وجودى و پايههاى پى كرسى و ادارهء كشور فردانيتاند و آنها عبارتند از : حى و عالم و مريد و قادر .
47 از كانون چشمهسار حيات « الحى » آب صاف و شيرين حيات ظاهرى و معنوى بر مردگان وادى اكوان و تشنه كامان بيابان امكان ريزش مىكند ، و از تابش انوار علم « العليم » ، سالكان و پويندگان راه هدايت ، در گريوههاى گمراهى ، و گمشدگان در هامونهاى نادانى ، هدايت و راهنمايى