10 و همچنان كه نقطه عين حقيقت « الفى » است ، همين طور « الف » عين تعيّنات حروفى است كه از امتداد و كشيدن نفس انسانى ظاهر مىگردد ، و با اينكه حروف را بدون آن ( الف ) نمىيابند و آن هر جا باشند با آنهاست ، همين طور حقيقت مطلقه هم عين تعيّن اولى است كه عبارت است از مبدأ نفس رحمانى ، و نفس ، عين حقايق تمامى نوشتههاى كونى و وجودى برين و زيرين آنهاست ، ولى آن را نه مىيابند و نه به كنه و حقيقت آن پى مىبرند ، در حالى كه هر كجا هستند او با آنهاست ، بلكه او به آنان از خودشان نزديكتر است ، ولى نمىبينند و ادراك نمىكنند ، و رسول خدا صلى الله عليه و آله به اين مطلب اشاره كرده و فرموده : ان الملأ الاعلى ليطلبونه كما تطلبونه انتم ، يعنى : فرشتگان عالم بالا او را همان گونه كه شما مىطلبيد و جستجو مىكنيد ، مىطلبند .
[ در بيان اينكه : چون نقطه عين حقيقت « الفى » است ، « الف » نيز عين تعينات حروفى است ]
11 و همانطور كه نقطه مادّه و اصل صورت « الفى » است ، و حقيقت « الفى » هيولاى صورت حروف لفظى و خطى بوده ، و حقايق حروف ، تعيّنات نفسى آن در مراتب مخارج است ، همين طور هويت غيبى ، هيولاى نفس رحمانى است . و نفس رحمانى هيولاى صور كلمات كونى و وجودى است ، و صور موجودات كونى ، تنوعات و گونهگون بودن تجليات آن ( هويت غيبى ) ، و تمثّلات و تشبّهات تصرفات و قابليات آثار آن است .
هامش
- شده ، و برگزيدهء ممتازى است روشن و مدرك ، كه از عالم كبير رونويس گرديده ، او به منزلهء فرزند است از پدر كه ماهيت و حقيقت هر دو يكى است .
شارح كتاب مفتاح الغيب - حمزه فنارى - در كتاب مصباح الانس - در كشف راز مطلوب اجمالى - يعنى وجود عام گويد : صورت وجودى بنا بر اعتباراتى مخصوص به نامهاى گوناگونى ناميده مىشود : به اعتبارى به نام وجود عام - به واسطهء عمومش - و نفس رحمانى - به واسطهء اولين ظهور بخاريش - و خزانهء جامع و امّ الكتاب مسطور - به واسطهء اينكه ماده و اصل موجودات است - و تجلى سارى - به واسطهء سريانش در موجودات - و رقّ منشور - به واسطهء انبساطش بر موجودات - و رحمت عام و رحمت ذاتى امتنانى - به واسطهء اطلاق و عدم توقفش بر قيدى - و نيز صورت « عماء » ناميده شده است .